رابطه کمالگرایی و فرسودگی تحصیلی: فراتحلیل مطالعات ایران به همراه متارگرسیون سال انتشار

نویسندگان

1 استادیار گروه علم اطلاعات و دانش شناسی، واحد مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی، ایران

2 دکتری تخصصی روان‌شناسی تربیتی، گروه روان‌شناسی تربیتی، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران

doi
10.22091/jrim.2025.12582.1240
چکیده

این پژوهش با استفاده از روش فراتحلیل به ترکیب و تحلیل شواهد موجود درباره‌ رابطه کمال‌گرایی و فرسودگی تحصیلی در ایران پرداخته است. این مطالعه شامل 17 پژوهش همبستگی است که بین سال‌های ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۳ در ایران انجام شده و به زبان فارسی منتشر شده‌اند. برای انتخاب مطالعات، معیارهایی مانند استفاده از ابزارهای معتبر، ارائه داده‌های کافی برای محاسبه‌ اندازه‌اثر و انجام پژوهش به‌صورت همبستگی در نظر گرفته شد. منابع مورد بررسی شامل مقالات منتشرشده در مجلات علمی داخلی و پایان‌نامه‌های موجود در پایگاه‌های اطلاعاتی نورمگز، مگ‌ایران، پرتال جامع علوم انسانی، علم‌نت، سیویلیکا، جهاد دانشگاهی و ایران‌داک بودند. پس از جستجو بر اساس کلیدواژه‌های مرتبط و اعمال معیارهای ورود و خروج، پژوهش‌های نهایی انتخاب شدند. داده‌ها پس از غربالگری با استفاده از نرم‌افزار CMA2 تحلیل شدند. اندازه‌اثر ترکیبی برابر با 0.303 به دست آمد و اندازه اثرهای مشاهده‌شده در دامنه‌ای از 193/0 تا 698/0 قرار داشتند. مقدار شاخص Q برای 17 اندازه‌اثر و با درجه آزادی 16 برابر با 410٫486 به دست آمده است که از لحاظ آماری معنادار می‌باشد. که نشان‌دهنده‌ ناهمگنی قابل توجه در اندازه اثرهای پژوهش‌های اولیه است. بررسی بیشتر با شاخص (I²) 96٫102  نیز این ناهمگنی بالا را تأیید کرد. بنابراین، مدل تصادفی به‌عنوان مدل مناسب برای فراتحلیل انتخاب شد و اندازه‌اثر ترکیبی بر این اساس محاسبه گردید. همچنین، اندازه‌اثر متغیر (جنسیت) برای مردان 345/0 و برای زنان 354/0 به دست آمد که نشان می‌دهد که تفاوت بزرگ و معنی داری در اندازه‌اثر ها وجود ندارد. نتایج متارگرسیون سال انتشار نشان می‌دهد که بین سال انتشار مطالعات و اندازه‌اثر رابطه معناداری وجود ندارد، به‌گونه‌ای که شیب خط رگرسیون تقریباً صفر و فاقد جهت مشخص است. این الگو بیانگر آن است که در طول زمان، رابطه مورد بررسی از ثبات برخوردار بوده است. یافته‌های این فراتحلیل با مبانی نظری و پژوهش‌های پیشین هم‌راستا بوده و تأیید می‌کند که کمال‌گرایی با فرسودگی تحصیلی ارتباط دارد.