تجمع ماده خشک و روغن در میوه برخی ژنوتیپ‌های امیدبخش زیتون در شرایط محیطی سرپل‌ذهاب در ایران

نویسندگان

1 دانشیار، بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی کرمانشاه، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرمانشاه، ایران.

2 دانشیار، گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده علوم و مهندسی کشاورزی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.

3 دانش آموخته دکتری، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.

doi
10.22092/spj.2023.363433.1321
چکیده

این پژوهش به منظور بررسی روند تجمع ماده خشک و روغن در میوه ژنوتیپ‌های امیدبخش زیتون در شرایط محیطی شهرستان سرپل ذهاب در ایستگاه تحقیقات زیتون دالاهو واقع در استان کرمانشاه در سال باغی 1397‌ و 1398 اجرا شد. تجمع ماده خشک و روغن در میوه درختان ده ساله هفت ژنوتیپ برتر زیتون شامل: D1، Dd1، Gw،Ps1 ، Bn3، Bn6 و Ds3 در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار ارزیابی شد. نتایج نشان داد تجمع روغن در ژنوتیپ های امیدبخش زیتون از مرداد شروع شد و در اواخر آبان به حداکثر خود رسید. الگوی تجمع روغن در طی دوره مطالعه در ژنوتیپ های زیتون متفاوت بود. روند تجمع ماده خشک در میوه پیوسته بود و در کلیه ژنوتیپ­ها با شیب کمی افزایش نشان داد. ژنوتیپ D1 بالاترین میزان روغن در ماده تر و خشک میوه را داشت، و بیشترین درصد ماده خشک میوه نیز در سال دوم در ژنوتیپ Gw بود. در این پژوهش، در دو سال متوالی حداکثر و حداقل دما بیشتر از 30 و 40 درجه سانتیگراد در خرداد، تیر و مرداد بود، و دمای بالا همراه با کاهش میزان رطوبت نسبی همراه بود. در هر دوسال دمای حداکثر و حداقل بر روی برخی از ژنوتیپ‌های زیتون مورد مطالعه اثر منفی داشت. بر اساس نتایج این پژوهش، ژنوتیپ­های امیدبخش زیتون مورد مطالعه واکنش های متفاوتی به شرایط محیطی سرپل ذهاب نشان دادند، و تجمع روغن در میوه بیشتر تحت تاثیر درجه حرارت بود.