عوامل موثر بر بروز عارضه اختلال در غلاف‌بندی و عملکرد دانه سویا [Glycine max (L.) Merrill] در استان گلستان

نویسندگان

1 دکترای زراعت، سازمان جهاد کشاورزی استان گلستان

2 دکترای حشره شناسی کشاورزی، سازمان جهاد کشاورزی استان گلستان

3 دانشیار، گروه زراعت دانشگاه آزاد اسلامی، واحد گرگان،گرگان، ایران

4 استاد، بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گرگان، ایران

5 دکترای زراعت، سازمان جهاد کشاورزی استان گلستان

6 استادیار، گروه زراعت دانشگاه آزاد اسلامی، واحد گرگان،گرگان، ایران

7 استادیار، بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گرگان، ایران

8 کارشناس ارشد، بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گرگان، ایران

doi
10.22092/spj.2023.363200.1317
چکیده

در چهار دهه گذشته، عارضه اختلال در غلاف‌بندی یکی از مهمترین عوامل موثر درکاهش عملکرد دانه و تولید سویا در استان گلستان بوده است. به‏منظور بررسی تاثیر عوامل مدیریتی بر پیشگیری از عارضه اختلال در غلاف­بندی و کاهش عملکرد دانه سویا، 80 مزرعه سویا در دو منطقه گرگان و علی‌آباد که رقم کتول را کشت کرده بودند، در سال­های 1397 و1398 ، انتخاب شدند. تجزیه رگرسیونی گام به گام نشان داد که از بین متغیرهای مختلف، مدل عملکرد دانه با سه متغیر و به­صورتYield = -442.5 + 6.9 X1 + 180.2 X2 + 866.2 X3  بود، که در آن X1 مصرف کود پتاسیم، X2 تعداد دفعات آبیاری و X3 تعداد دفعات سمپاشی علیه آفات می باشند. از بین اجزای شکاف عملکرد دانه، سهم مصرف پتاسیم 19/2درصد، تعداد دفعات آبیاری 18/7درصد و تعداد دفعات سمپاشی علیه آفات 62/1درصد بود که نشان­دهنده درجه اهمیت عوامل ذکر شده جهت بهبود عملکرد دانه بود. از 80 مزرعه مورد بررسی، 15 مزرعه دچار عارضه اختلال در غلاف‌بندی کامل و 18 مزرعه نیز دچار درصدهایی از عارضه شده بودند. میانگین عملکرد دانه در مزارع سالم 3039 کیلوگرم در هکتار و در مزارع با درصدهایی متفاوت از عارضه 848 کیلوگرم در هکتار بود. نتایج این مطالعه نشان دهنده اهمیت مدیریت صحیح آفات در کنترل و پیشگیری از عارضه اختلال در غلاف‌بندی سویا بود.