بررسی چالشها و موانع اصلی بازدارنده پژوهندگی در دانشجو معلمان: مطالعه مورد دانشگاه فرهنگیان استان مرکزی
نویسندگان
1 گروه آموزش علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.
doi
10.22091/jrim.2025.12117.1191چکیده
هدف از پژوهش حاضر، بررسی چالشها و موانع اصلی بازدارنده پژوهندگی در دانشجو معلمان است. این پژوهش در قالب پژوهش آمیخته تشریحی صورتگرفته است. در بخش کمی از آمار استنباطی و در بخش کیفی از روش پدیدارشناسی استفاده شده است. جامعة پژوهشی شامل دانشجو معلمان دانشگاه فرهنگیان استان مرکزی (پردیس زینب کبری و پردیس باهنر) به تعداد 1856 نفر بود که از این جامعه در بخش کمی پژوهش، به روش نمونهگیری تصادفی 334 نفر انتخاب شدند و در بخش کیفی با روش نمونهگیری هدفمند و با ملاک نفرات اول هر ورودی و رتبههای زیر 1000 در کنکور سراسری (در سال های 1400-1402)؛ 20 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. روش گردآوری دادهها در بخش کمی، پرسشنامه موانع فعالیتهای تحقیقاتی در دانشگاه (Karimian et al, 2011) بود که شامل 46 گویه در طیف لیکرت است و تحلیل دادهها با مدل رگرسیون، تحلیل عاملی و آزمون فردیمن انجام شده است. روایی این پرسشنامه با استفاده از نظر متخصصان علوم تربیتی و ضریب آلفای کرونباخ برای کل پرسشنامه 91/0 به دست آمد و در بخش کیفی از روش مصاحبه نیمهسازمانیافته جهت جمع آوری دادهها استفاده شد و با روش کلایزی تحلیل شد. نتایج بهدستآمده در بخش کمی پژوهش نشان داد که شش بعد موانع پژوهندگی با یکدیگر همبستگی دارند و میتوانند تحت عنوان کلی؛ موانع پژوهندگی قرار گیرند. همچنین نتایج نشان داد که موانع حرفهای مهمترین مانع پژوهندگی است. تحلیل دادهها در بخش کیفی نیز منجر به شکلگیری 3 مضمون اصلی (چالش منابع، چالش شخصی و چالش دسترسی به استادان و راهنماهای پژوهشی) و 9 مضمون فرعی گردید. بنابراین می توان نتیجه گرفت که موانع حرفهای مانند کمبود تجربه دانشجو معلمان در پژوهش، عدم شناخت منابع اطلاعاتی و عدم مدیریت زمان و مهارتهای عملی آنها، مهمترین مانع پژوهندگی در میان دانشجو معلمان است.