فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

شته مومی[(Eriosoma lanigerum (Hausm]. یکی از آفات مهم درختان سیب است. این پژوهش برای ارزیابی مقاومت آنتی­بیوزی پایه­های امیدبخش سیب به این آفت در سال­های 1399 تا 1401 انجام شد. تعداد 10 ژنوتیپ انتخابی حاصل از هیبریداسیون و گرده‌افشانی آزاد ژنوتیپ‌های پاکوتاه بومی سیب شامل آزایش اصفهان و مربائی مشهد به عنوان والد مادری و پایه‌های رویشی تجاری سیب شاملM9, M27, B9  به عنوان والد پدری انتخاب شدو در قالب طرح بلوک کامل تصادفی ارزیابی شدند. تعداد کلنی شته در محل ریشه، طوقه، ساقه و شاخه ارزیابی شد. شاخص­های مقاومت آنتی­بیوزی شامل شاخص های بلومبر، نرخ رشد جمعیت، آنتی‌بیوز، ساختار سنی جمعیت، شته روز تجمعی، پتانسیل بوم­شناختی قابل بهره­برداری و بقاء محاسبه شد. تجزیه عاملی به منظور تشخیص عامل­های مشاهده ناپذیر ترکیبی مؤثر بر نوع سازکار مقاومت بر پایه مجموعه شاخص­های مشاهده پذیر برآورد شد. برای تفکیک ژنوتیپ‌ها بر اساس درجه حساسیت از روش تجزیه خوشه‏ای استفاده شد. بر اساس نتایج تعداد چهار پایه سیب بنام­های Azop(285)، AZ × M9(185)، Azop(286) و Azop(386) از نظر رتبه مقاومت آنتی­بیوزی به ترتیب حساس ترین پایه­ها و M9op(387) مقاوم­ترین پایه نسبت به شته مومی بود. میانگین شاخص­های بلومبر، نرخ رشد جمعیت، آنتی‌بیوز، ساختار سنی جمعیت، شته روز تجمعی، پتانسیل بوم­شناختی قابل بهره­برداری و بقاء به ترتیب23/90، 0/03، 0/06، 381/46، 801/9، 0/09 و 150 بود. مقاومت به شته مومی سیب یک یافته ارزشمند است که می تواند در برنامه های به نژادی سیب و مدیریت تنوع ارقام سیب در چشم انداز تولید پایدار این محصول بهره­برداری شود.