ارزیابی اثر پایداری مقیاس در بهینهسازی مدیریت نمونهبرداری برخی از ویژگیهای خاکهای شالیزاری
نویسندگان
1 استادیار پژوهش مؤسسه تحقیقات کشور برنج، رشت، ایران
2 کارشناس ارشد مؤسسه تحقیقات کشور برنج، رشت، ایران
doi
10.22092/ijsr.2014.120892چکیده
الگوی نمونهبرداری، تعداد نمونه، و فاصله نمونهها نقش بسیار مهمی در کیفیت نقشه متغیرهای محیطی دارد. این تحقیق با هدف بهینه سازی مدیریت نمونهبرداری ( تعداد، فاصله و الگوی نمونهبرداری) با استفاده از تلفیق پایداری مقیاس، تغییرپذیری و موازنه واریانس تخمین-هزینه اندازهگیری انجام شد. ویژگیهای خاک مطالعه شده عبارت از نیتروژنکل، فسفر و پتاسیم قابل استفاده دراراضی شالیزاری استان گیلان بودند. برای این منظور چهار مقیاس متفاوت نمونهبرداری در یک محدوده 306 هکتار از اراضی شالیزاری در نظر گرفته شد. مقیاس اول شامل 357 نمونه از شبکهای با ابعاد 50×100 متر، مقیاس دوم شامل 127 نمونه از شبکهای با ابعاد 100×200 متر، مقیاس سوم شامل 74 نمونه از شبکهای با ابعاد 200×400 متر و مقیاس چهارم شامل 43 نمونه از شبکهای با ابعاد 400×800 متر بود. اندازه وابستگی مکانی و پایداری مقیاس به ترتیب با استفاده از تغییرنما و پارامتر ((هارست)) ارزیابی گردید. راهبرد موازنه واریانس تخمین- هزینه در ویژگیهای خاک که دارای خودتشابهی و پایداری مقیاس بودند؛ از نظر اقتصاد اندازهگیری مؤثر بود. تعداد و فاصله بهینه برای فسفر و پتاسیم قابل استفاده که در ناحیه مطالعه شده خود تشابهی نشان دادند، به تعداد 240 نمونه با الگوی نمونهبرداری مستطیل شکل با ابعاد 75×150متر در راستای 44 درجه شمالی-غربی ناحیه مطالعه شده به دست آمد، اما برای ویژگیهایی که با تبدیل مقیاس غیریکنواختی و ناپایداری مقیاس نشان دادند و ساختار مکانی آنها از نظامدار به تصادفی تبدیل گردید (مانند نیتروژن کل در ناحیه مطالعه شده) موازنه واریانس تخمین-هزینه اندازهگیری کارا به نظر نمیرسد.