بازی‌های رایانه‌ای و تعاملات اجتماعی دانش‌آموزان (مطالعه موردی دانش‌آموزان ابتدایی ناحیه 4 استان قم)

نویسندگان

1 دانشیار، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه قم، قم، ایران

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد آموزش ابتدایی دانشگاه آزاد اسلامی واحد قم، قم،ایران.

doi
10.22091/jrim.2025.12630.1251
چکیده

هدف پژوهش حاضر تعیین تأثیر بازی‌های رایانه‌ای بر تعاملات اجتماعی دانش‌آموزان بود. پژوهش از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون با گروه کنترل صورت‌گرفته است و جامعه‌ی آماری آن را کلیه دانش‌آموزان شاغل به تحصیل دوره دوم ابتدایی ناحیه 4 استان قم در سال تحصیلی 1401-1402 تشکیل دادند که از بین آن‌ها 36 نفر به‌صورت نمونه‌گیری تصادفی ساده انتخاب شدند و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (18 نفر شامل 9 پسر و 9 دختر) و کنترل (18 نفر شامل 9 پسر و 9 دختر) قرار گرفتند. دانش‌آموزان در مرحله پیش‌آزمون و پس‌آزمون به پرسش‌نامه تعامل با همسالان (Akbari Balotabangan  et al. 2016) پاسخ دادند. در پژوهش حاضر پایایی این پرسش‌نامه با استفاده از ضریب آلفای کرانباخ 862/0 به دست آمد. روایی پرسش‌نامه نیز ازلحاظ محتوایی توسط چند تن از استادان رشته علوم تربیتی دانشگاه آزاد اسلامی قم مورد تأیید قرار گرفت. بازی ماینکرافت نیز به‌صورت گروهی، آنلاین و در ساعت مشخصی توسط دانش‌آموزان به مدت 20 روز انجام شد. برای تحلیل داده‌ها از روش تحلیل کوواریانس و ابزار spss استفاده شده است. نتایج نشان داد استفاده از بازی‌های رایانه‌ای در تعاملات اجتماعی دانش‌آموزان تأثیر داشت. استفاده از بازی‌های رایانه‌ای در ابعاد تعاملات اجتماعی (قربانی و قلدری) دانش‌آموزان تأثیر داشت. باتوجه‌به یافته‌های پژوهش پیشنهاد می‌شود در مدارس به نقش‌بازی‌های رایانه‌ای در تعاملات اجتماعی دانش‌آموزان توجه شود.