فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

فلات ایران از تنوع بسیار بالای گونه‌های مختلف جنس گلابی ) (Pyrus برخوردار است. این تنوع ارزشمند در سطح گونه می باشد و ارزش کاربردی آنها در برنامه های ملی به نژادی گلابی تاکنون مورد بررسی قرار نگرفته است. بر این اساس، پژوهش حاضر با هدف ارزیابی تنوع میوه، بذر و خصوصیات اولیه رشد دانهال‌های حاصل از 10 گونه گلابی بومی و مقایسه آنها با سه گونه شرق آسیا در آزمایشگاه پومولوژی گروه علوم و مهندسی باغبانی دانشگاه تربیت مدرس در سال‌های 1401-1400 اجرا شد. نتایج نشان داد که در رابطه با خصوصیات بذر، گونه‌های P. salicifolia و P. hyrcana و به ترتیب دارای بیشترین و کمترین ضخامت بذر بودند که می‌تواند در تمایز گونه‌ها مورد استفاده قرار گیرد. بیشترین و کمترین وزن میوه به ترتیب با 226/5و 0/67 گرم در دو گونه شرقی شاهد P. bretschneideri و P. betulifolia مشاهده شد. ارزیابی دانهال‌های حاصل از گونه‌ها نشان داد که بلند‌ترین ارتفاع دانهال، بیشترین قطر ساقه، تعداد میانگره، تعداد برگ و طول دمبرگ مربوط به دانهال‌های حاصل از P. communis cv. Dargazi و کمترین آنها در دانهال‌های گونه P. pashia بود. براساس تجزیه خوشه‌ای با استفاده از خصوصیات مرفولوژیکی و پومولوژیکی گونه‌های گلابی مورد ارزیابی در دو گروه مجزا قرار گرفتند. به طوریکه گروه اول شاملگونه های ‌P. communis cv. Dargazi و P. bretschneideri بودکه از نظر صفات پومولوژیک شباهت زیادی داشتند. با توجه به اهمیت استفاده از صفت پاکوتاهی در اصلاح و تولید پایه‌های گلابی سازگار، لازم است گونه‌های پاکوتاه و بویژه گونه P. pashia مورد ارزیابی بیشتر و در مدت طولانی‌تری قرار گیرد.