فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

با توجه به ضرورت معرفی و توسعه گیاهان جدید سازگار با دوره‏های تنش خشکی ناشی از تغییرات اقلیمی، این پژوهش با هدف ارزیابی سازگاری و پایداری ژنوتیپ‌های منتخب کینوا در مناطق کشت پاییزه انجام شد. ده ژنوتیپ کینوا شامل: ژنوتیپ­هایRed Carina, Titicaca, Giza1, Q12, Q18, Q21, Q22, Q26, Q29 و Q31 در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی در سه تکرار و به مدت دو سال زراعی (98-1397و 99-1398) در چهار منطقه جیرفت (شهریور 1397 و 1398)، اهواز (مهر 1397 و 1398) و ایرانشهر و بوشهر (آبان 1397 و 1398) کشت شدند. ژنوتیپ‌های با پیشوند Q از کشور شیلی، رقم Titicaca از دانمارک، رقم Giza1 از مصر و رقم Red Carina از هلند دریافت شده‌اند. در طول اجرای پروژه صفات روز تا جوانه‌زنی، روز تا گلدهی، روز تا رسیدگی فیزیولوژیک، ارتفاع گیاه، طول گل-آذین، قطر ساقه، عملکرد دانه، وزن هزاردانه و میزان ساپونین دانه اندازه‏گیری شد. تجزیه واریانس داده ها نشان داد که اثر سال­، مکان و ژنوتیپ­بر کلیه صفات مورد ارزیابی در سطح احتمال یک درصد معنی­دار بود. اثر متقابل این عوامل آزمایشی بر اکثر صفات مورد ارزیابی نیز در سطح احتمال یک درصد معنی­دار بود. ژنوتیپ Q12 با میانگین عملکرد دانه 2350/2 کیلوگرم در هکتار بیشترین و رقم Red Carina با میانگین عملکرد دانه  1695 کیلوگرم در هکتار کمترین عملکرد دانه را به خود اختصاص دادند. جیرفت با میانگین عملکرد دانه 3147/5کیلوگرم در هکتار و بوشهر با میانگین عملکرد دانه 1009 کیلوگرم در هکتار به ترتیب بالاترین و پایین ترین رتبه را در کشمت پاییزه کینوا داشتند. تجزیه پایداری عملکرد دانه نیز نشان داد که ژنوتیپ‌های Q18، Q22، TTKK و Q21 به ترتیب دارای پایدارترین علمکرد دانه بودند. ژنوتیپ‏های Q18 و Q22در اهواز، ایرانشهر و بوشهر سازگاری خصوصی داشتند و ژنوتیپ‏های Q12، Q29 و Q26 نیز در جیرفت سازگاری خصوصی بهتری را نشان دادند. بطورکلی ژنوتیپ­های کینوا بررسی ‌شده در این پژوهش، برای کشت پاییزه مناسب بودند و می توان آنها را  برای کشت پاییزه در مناطق هدف در دسترس کشاورزان قرار داد.