تجارب زیسته دانشجو معلمان از کارورزی آنلاین در دوران کرونا: فرصتها و چالشها
نویسندگان
1 دکتری برنامه ریزی درسی، آموزش و پرورش شهرستان نوشهر، مدرس دانشگاه فرهنگیان، نوشهر، ایران
2 دکتری برنامه ریزی درسی، مأمور آموزشی دانشگاه فرهنگیان، ساری، مازندران، ایران
3 استاد تمام ، دانشکده علوم تربیتی، گروه مطالعات برنامه درسی و آموزش، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد. ایران
doi
10.22091/jrim.2025.12141.1197چکیده
این پژوهش با هدف تحلیل تجربههای زیسته دانشجومعلمان از کارورزی آنلاین و شناسایی فرصتها و چالشهای این شیوه کارورزی انجام شده است. این پژوهش کیفی با روش تحلیل مضمون انجام شده است. جامعه پژوهش شامل دانشجومعلمانی بود که کارورزی خود را به صورت مجازی در دانشگاه فرهنگیان گذرانده بودند و نمونه شامل ۱۷ دانشجومعلم بود که به صورت هدفمند و با تکنیک گلولهبرفی انتخاب شدند. دادهها از طریق مصاحبههای نیمهساختاریافته آنلاین گردآوری شد و هر مصاحبه بین ۴۵ تا ۶۰ دقیقه به طول انجامید. گردآوری دادهها تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. تحلیل دادهها طی سه مرحله شامل استخراج مضامین پایه، سازماندهی مضامین و تولید مضامین فراگیر (ساختاردهی نهایی یافتهها) انجام شد. برای افزایش اعتبار و پایایی پژوهش، یافتههای اولیه به مشارکتکنندگان ارائه شد، از یادداشتبرداری و بازاندیشی پژوهشگر برای کنترل سوگیری استفاده گردید و کدگذاریها توسط متخصصان تحلیل کیفی بازبینی و تأیید شد. نتایج نشان داد که کارورزی مجازی از نگاه دانشجومعلمان با فرصتهایی همچون تقویت مهارتهای فناوری، کاهش هزینههای اقتصادی، و افزایش خودراهبری همراه بوده است. در مقابل، چالشهایی مانند ضعف زیرساختهای فناوری، محدودیت تعاملات حضوری، کاهش کیفیت بازخوردها و احساس انزوای روانشناختی را نیز به همراه داشته است. دانشجومعلمان بر لزوم تعاملات حضوری، بهبود زیرساختهای فناوری و ارائه حمایتهای روانشناختی تأکید داشتند. یافتهها نشان میدهد ترکیب کارورزی حضوری و مجازی با تأکید بر تعاملات اجتماعی و ارتقای سامانههای فناوری میتواند کیفیت این تجربه را بهبود بخشد.