شناسایی خدمات کتابخانههای آموزشگاهی برگزیده جهان بهمنظور ارائه پیشنهادی برای ایران
نویسندگان
1 کارشناس ارشد علم اطلاعات و دانششناسی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی قم، قم، ایران.
2 استاد، گروه علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشگاه قم، قم، ایران
3 استادیار گروه علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشگاه قم، قم، ایران
4 کارشناس ارشد علم اطلاعات و دانش شناسی دانشگاه قم، قم، ایران
doi
10.22091/jrim.2025.12127.1195چکیده
هدف، شناسایی خدمات کتابخانههای آموزشگاهی برگزیده جهان است تا براساس آن خدمات پیشنهادی برای کتابخانههای آموزشگاهی ایران تعیین و اولویتبندی شود. بهمنظور شناسایی خدمات کتابخانههای آموزشگاهی برتر جهان، 23 کتابخانه آموزشگاهی کشورهای عضو گروه 20 که در کشور خود، سرآمدترین بودند انتخاب شده و مورد بررسی و تعیین وضعیت ارائه خدمت قرار گرفتند و 27 خدمت شناسایی شده با استفاده از روش دلفیفازی از طریق نظرسنجی از 17 نفر از خبرگان ایرانی مورد بررسی قرار گرفت. براساس میانگین قطعی نظرات اولویتبندی و میزان اهمیت بهکارگیری آنها در ارائه خدمات پیشنهادی جهت ارائه در کتابخانههای آموزشگاهی ایران تعیین شد. کتابخانههای مورد مطالعه، 9 خدمت در بستر سنتی در فضای فیزیکی کتابخانه و 18 خدمت در بستر مجازی ارائه داده بودند. امانت و برنامههای ترویج کتابخوانی از بارزترین خدمات بود که نشان از اهمیت شان بر رضایت اعضای کتابخانه آموزشگاهی دارد. انحرافمعیار بالا در خدمات میز مرجع مجازی و دسترسی به پایگاههای اطلاعاتی آموزشی، تنوع نظرات و تجربیات مختلف جامعه آماری را در ارائه این خدمات منعکس کرد. تمامی 27 خدمت ارائه شده در کتابخانههای برگزیده از سوی 17 عضو پنل دلفی تأیید شد. خدمات دسترسپذیری اعضا به مجموعهای از انواع منابع بهروز و مطابق سرفصل دروس وزارت آموزشوپرورش، با بالاترین میانگین قطعی(71/7) با اهمیتترین خدمت پیشنهادی در کتابخانههای آموزشگاهی ایران است. نتایج این تحقیق میتواند به سیاستگذاران و برنامهریزان آموزشی کمک کند تا با شناسایی الگوهای موفق جهانی، زمینههای بهبود در کتابخانههای آموزشی را شناسایی و اجرا کنند، و در نهایت به افزایش کیفیت آموزش در کشور کمک نمایند.