تریپس‌های مرتبط با سبزیجات خانواده‌های مختلف گیاهی در استان همدان

نویسندگان

1 استادیار گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران

2 دانشیار گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

doi
10.22034/iuvs.2016.25769
چکیده

در مطالعه حاضر، گونه‌های مختلف تریپس (Insecta: Thysanoptera) از روی سبزیجات متعلق به هشت خانواده گیاهی از سبزی‌کاری‌های استان همدان طی سال‌های 1393-1395 جمع‌آوری و شناسایی گردید. بدین منظور قسمت‌های مختلف علفی و گل‌های سبزیجات باریک‌برگ و پهن‌برگ درون سینی لعابی سفید رنگ تکانده و تریپس‌های موجود به درون ظروف محتوی الکل 75 درصد انتقال داده شدند. در آزمایشگاه نمونه‌ها در محلول KOH 10 درصد شفاف‌سازی شده و پس از آب‌گیری، با استفاده از چسب هویر از آن‌ها اسلاید میکروسکوپی تهیه گردید. به‌طور کلی، 19 گونه‌ی تریپس از 10 جنس متعلق به سه خانواده از روی سبزیجات مختلف شناسایی گردید که سه گونه‌ی Aeolothrips intermedius، A. versicolor و Scolothrips longicornis شکارگر بوده و بقیه آن‌ها دارای فعالیت گیاه‌خواری بودند. تمامی گیاهان موجود، آلوده به یک یا چند گونه تریپس بودند و تریپس‌ها جمعیت نسبتاً بالایی در روی قسمت گل داشتند. گونه‌های گیاه‌خوار Thrips tabaci، Aptinothrips rufus، Thrips major و Chirothrips manicatus جمعیت بسیار بالایی در روی سبزی‌ها دارا بودند که در بین آن‌ها تریپس پیاز (Thrips tabaci) تقریباً از روی همه سبزیجات جمع‌آوری گردید. بیشترین خسارت تریپس پیاز در روی پیاز و سیر از خانواده‌ی Alliaceae و همچنین در روی خیار از خانواده‌ی Cucurbitaceae مشاهده گردید. در روی گیاهان خانواده‌ی Fabaceae به‌خصوص لوبیا نیز تریپس پیاز گونه‌ای خسارت‌زا است ولی در کنار آن، گونه‌های جنس Frankliniella نیز از جمعیت بالایی برخوردار بوده و خسارت‌زا می‌باشند. در بین گونه‌های شکارگر نیز، Aeolothrips intermedius دارای جمعیت نسبتاً بالایی در مزارع سبزی بود.