فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سرمای شدید یکی از مهمترین عوامل محدود کننده کشت و تولید زیتون است. در این پژوهش با هدف ارزیابی و انتخاب ارقام متحمل به سرما، ارقام گروسان، ابوسطل، کرونیکی، چوار، سیاب و کلافرج، در شرایط تیمار سرما در پنج سطح (شاهد بدون سرما، 9-، 11-، 13- و 15- درجه سانتی‌گراد) مورد ارزیابی قرار گرفتند. نمونه‌های برگ در بهمن، اسفند 1393و فروردین1394 از ایستگاه تحقیقات زیتون طارم تهیه و در آزمایشگاه پژوهشکده میوه‌های معتدله درکرج تیمارهای مورد نظر اعمال شد. تیمارهای سرمایی بر روی نمونه‌های برگ مربوط به اسفند انجام شد. صفات مورد اندازه‌گیری شامل میزان نشت یونی، ضخامت برگ و محتوای نسبی آب برگ، مقدار کلسیم، پتاسیم، نیتروژن، قندکل و اسیدهای چرب اولئیک و لینولئیک برگ بود. نتایج نشان داد کمترین ضخامت برگ مربوط به رقم کرونیکی با میانگین 0/42میلی‌متر بود. بیشترین مقدار قندکل در برگ گروسان (4/83درصد) و کمترین مقدار آن در کرونیکی (2/2 درصد) بدست آمد. اثر متقابل رقم × تنش سرما بر تغییرات نشت یونی نشان داد که در تیمار 9- درجه سانتی‌گراد بیشترین تغییرات نشت یونی نسبت به دمای شاهد در رقم سیاب (26/53 درصد) و پس از آن رقم کرونیکی (48/59درصد) بود. در دمای 11- درجه بیشترین نشت یونی مربوط به رقم کلافرج (73/39درصد) بود. تغییرات نشت یونی در بین تیمارهای تنش سرما تفاوت معنی‌دار داشت. مقدار نشت یونی با کاهش دما تا 15- درجه سانتی‌گراد روند افزایشی داشت. مقایسه میانگین‌ها نشان داد رقم ابوسطل و گروسان کمترین نشت یونی (به ترتیب 60 و 86/60 درصد) را داشتند. میزان اسید اولئیک با میزان اسید لینولئیک همبستگی منفی و معنی دار (*0/490- = r )داشت. میزان محتوای نسبی آب برگ تنها با میزان پتاسیم برگ دارای همبستگی مثبت و معنی دار (*0/533 = r )بود. ضخامت برگ همبستگی متبت و خیلی معنی داری با میزان اسید اولئیک (**0/878 =r )و معنی دار با میزان اسید لینولئیک (*0/545 =r) داشت. ضریب همبستگی بین میزان کربوهیدارت کل با میزان اسید لینولئیک مثبت و خیلی معنی دار (**0/804=r)  بود. با توجه به نتایج حاصله از این پژوهش ارقام ابوسطل و گروسان به عنوان ارقام متحمل به تنش سرما و ارقام کرونیکی، سیاب و کلافرج ارقام حساس به تنش سرما شناسایی شدند.