تأثیر مقادیر مختلف نیتروژن بر رشد و عملکرد دو رقم کلزا در دو خاک شور
نویسندگان
1 مربی پژوهش و عضو هیأت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی قم
2 استادیار موسسه تحقیقات خاک و آب
3 استاد دانشگاه صنعتی اصفهان
4 محقق مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی قم
doi
10.22092/ijsr.2019.120114چکیده
در استان قم سطحی معادل 2000 هکتار به کاشت کلزا اختصاص یافته که بیش از نیمی از این اراضی به درجات مختلفی از مشکل شوری منابع آب و خاک رنج میبرند. نیتروژن یکی از مهمترین عناصر ضروری کلزا به ویژه در شرایط شور میباشد. اطلاعات دقیق در خصوص تغذیهی نیتروژنی کلزا در شرایط شور وجود ندارد. به منظور بررسی اثر مقادیر مختلف نیتروژن بر رشد و عملکرد دو رقم کلزا در شرایط شوری مختلف آب آبیاری و خاک، در سال زراعی 86-1385 دو آزمایش مزرعهای در دو نقطه از بخش قمرود استان قم اجرا گردید. شوری آب آبیاری و خاک سطحی مزرعهی اول به ترتیب 5/5 و 8/5 دسی زیمنس بر متر و در مزرعه دوم به ترتیب 3/8 و 1/8 دسی زیمنس بر متر بود. در هر مزرعه، آزمایشی با شش سطح نیتروژن و دو رقم کلزا به صورت کرتهای خرد شده و در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی در سه تکرار اجرا شد. کرتهای فرعی شامل 6 سطح نیتروژن (صفر، 45، 90، 135، 180 و 225 کیلوگرم نیتروژن در هکتار از منبع اوره) و کرتهای اصلی شامل کلزا، رقمهای Hyola-401 وPF بود. نتایج نشان داد با افزایش سطح نیتروژن مصرفی تا سطح 225 کیلوگرم نیتروژن در هکتار در هردو سطح شوری آب آبیاری و در هر دو رقم، عملکرد دانه، شاخساره گیاهی و عملکرد روغن بطور معنیداری نسبت به شاهد و نیز دیگر سطوح افزایش یافت در حالی که درصد روغن دانه کم شد (p<0.05). رقم هایولا در هر دو شوری آب آبیاری دارای برتری نسبی در خصوص عملکرد و درصد روغن دانه نسبت به رقم PF بود. برهمکنش رقم در سطوح نیتروژن مصرفی معنیدار نبود. بالا ترین عملکرد دانه در هر دو شوری آب آبیاری در سطح 225 کیلوگرم نیتروژن در هکتار به دست آمد، اگرچه در مورد رقم PF، در شوری بالاتر، بین سطح 225 و 180 کیلوگرم نیتروژن در هکتار اختلاف معنیداری در سطح 5% آزمون دانکن مشاهده نشد.