اثربخشی آموزش ذهن‌آگاهی بر انعطاف‌پذیری شناختی و حساسیت بینفردی دانش‌آموزان پسر نوجوان دارای نشانه‌های اضطراب اجتماعی

نویسندگان

1 دانشجو دکتری روانشناسی عمومی، گروه روانشناسی، واحد ایلام، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلام، ایران.

2 استادیار،گروه روانشناسی، واحد ایلام، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلام، ایران.

3 دانشیار، گروه روانشناسی و علوم تربیتی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه ایلام، ایلام، ایران

doi
10.22091/jrim.2025.11624.1131
چکیده

این پژوهش با هدف اثربخشی آموزش ذهن­آگاهی بر انعطاف‌­پذیری شناختی و حساسیت بین­فردی نوجوانان دارای نشانه­های اضطراب اجتماعی انجام شد.  پژوهش از نوع نیمه‌­آزمایشی با طرح پیش­آزمون، پس­آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی دانش‌­آموزان پسر نوجوان دارای نشانه­‌های اختلال اضطراب اجتماعی شهر کوهدشت در سال تحصیلی 1403-1402 بود که از میان آن­ها 30 دانش‌­آموز نوجوان دارای نشانه­های اختلال اضطراب اجتماعی که نمرات پایینی در انعطاف­‌پذیری شناختی و نمرات بالایی در حساسیت بین­‌فردی داشتند، به شیوه نمونه‌­گیری دردسترس انتخاب و به‌شیوه تصادفی در دو گروه آزمایش (15 نفر) و کنترل (15 نفر) گمارده شدند. داده­‌ها با استفاده از پرسش‌نامه اضطراب اجتماعی نوجوانان (SASA)، پرسش‌نامه انعطاف­‌پذیری شناختی دنیـس و ونـدروال (2010) و پرسش‌نامه حساسیت بین‌فردی توسط بویس و پاپکر(1989) جمع­آوری شد. گروه آزمایش تحت آموزش ذهن­‌آگاهی در طی 8 جلسه 70 دقیقه­ای قرار گرفتند. داده­‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیری در نرم‌­افزار SPSS (نسخه 24) تحلیل گردید.  نتایج حاصل نشان داد که آموزش ذهن‌­آگاهی بر انعطاف‌­پذیری شناختی و حساسیت بین­فردی گروه آزمایش تأثیر معناداری داشته است (۰۱/۰p<)، به بیان دیگر آموزش ذهن­‌آگاهی در ارتقای انعطاف­پذیری شناختی و کاهش حساسیت بین‌فردی گروه آزمایش اثربخش بوده است (۰۱/۰p<). می‌­توان گفت از جمله آموزش‌­های مفید و اثربخش در جهت تقویت انعطاف‌­پذیری شناختی و کاهش حساسیت بین­‌فردی نوجوانان دارای اختلال اضطراب اجتماعی، آموزش ذهن‌­آگاهی است.