سازکارهای آنزیمی ضداکسایشی در برخی پایههای بذری و همگروه تجاری گلابی در واکنش به تنش کسر آبیاری
نویسندگان
1 پژوهشکده میوههای معتدله و سردسیری، موسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.
2 پژوهشکده میوههای معتدله و سردسیری، موسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.
doi
10.22092/spj.2023.359804.1269چکیده
تحمل به تنش کسرآبیاری و سازکارهای مرتبط با آن از خصوصیات مهم در پایههای بذری و همگروه گلابی می باشد که تعیین کننده میزان موفقیت استفاده از این پایه ها در سطح تجاری است. بر این اساس، در پژوهش حاضر به موازات بررسی تحمل پایههای بذری درگزی و Bunge Pyrus betulifolia و پایههای همگروه پیرودوارف، OH×F69 و OH×F87 به تنش کسر آبیاری، برخی از سازکارهای آنزیمی ضداکسایشی آنها در واکنش به این تنش در شرایط گلخانه ای در سال 1397 در گلخانه پژوهشکده میوههای معتدله و سردسیری، موسسه تحقیقات علوم باغبانی درکرج بررسی و مقایسه شد. تنش کسر آبیاری در سه سطح بدون تنش، تنش ملایم و نسبتاً شدید به صورت آبیاری در 100، 75 و 50 درصد ظرفیت مزرعه در شرایط گلخانهای طی 60 روز اعمال شد. ارتفاع پایه، تولید گونه فعال اکسیژن پراکسیدهیدروژن (H2O2) و در پی آن نشت یونی و فعالیت سه آنزیم سوپراکسید دیسموتاز (SOD)، کاتالاز (CAT) و آسکوربات پراکسیداز (POX) در دو مرحله 30 و 60 روز از آغاز تنش، در پایهها انازه گیری و بررسی شد. نتایج بیانگر تحمل بیشتر پایه پیرودوارف به تنش کسر آبیاری حتی در شرایط تنش 50 درصد ظرفیت مزرعه در مقایسه با دیگر پایهها بود. تولید پراکسیدهیدروژن در بافت تازه بین7/23 میکرومول در گرم در پایه OH×F87 تا 5/32 میکرومول در گرم در پایه Bunge P. betulifolia متفاوت بود. با افزایش شدت و مدت تنش، تولید پراکسید هیدروژن در بافت تازه به مقادیر حداکثری 3/81 میکرومول در گرم افزایش یافت که با نشت یونی همبستگی معنیدار (**734/0r = ) در سطح احتمال یک درصد داشت. همچنین ضرایب همبستگی حاصل، موید ترتیب افزایش فعالیت آنزیم سوپراکسید دیسموتاز و سپس کاتالاز در پاسخ به افزایش شدت تنش کسر آبیاری در پایهها بود. بر اساس نتایج این پژوهش، بخشی از سازکار تحمل به تنش کسر آبیاری در پایههای گلابی از طریق تبدیل سوپراکسید به پراکسیدهیدروژن و سپس جلوگیری از تجمع آن می باشد.