بررسی رابطۀ میزان استفاده افراد از فضای مجازی با اضطراب اجتماعی و کارکرد حافظۀ کوتاه‌مدت در دانش‌آموزان دختر مقطع متوسطۀ دوم شهر شیراز

نویسندگان

1 استادیار، گروه روانشناسی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.

2 استادیار، گروه آموزش علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

3 استادیار گروه زیست شناسی، دانشگاه ازاد اسلامی ارسنجان، ارسنجان، ایران

4 کارشناسی ارشد روانشناسی عمومی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد ارسنجان، ایران

doi
10.22091/jrim.2025.11382.1104
چکیده

هدف اصلی این پژوهش بررسی رابطۀ میزان استفاده افراد از فضای مجازی با اضطراب اجتماعی و کارکرد حافظۀ کوتاه‌مدت در دانش‌آموزان دختر مقطع متوسطۀ دوم شهر شیراز بود. پژوهش حاضر، از لحاظ هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی و از نوع هم‌بستگی بوده است. جامعۀ آماری این پژوهش کلیه دانش‌آموزان دختر متوسطۀ دوم ناحیه 2 شهر شیراز به تعداد 4219 نفر بود. برای تعیین حجم نمونه از جدول مورگان استفاده شد و تعداد 340 نفر به‌عنوان حجم نمونه در نظر گرفته شد. شیوۀ نمونه‌گیری به‌صورت طبقه‌ای تصادفی بود. برای گردآوری اطلاعات از  اعتیاد به فضای مجازی صادق زاده و همکاران (1397)، پرسش‌نامه اضطراب اجتماعی کانور و همکاران (2000)  و آزمون حافظه وکسلر (1939) استفاده گردید. به‌منظور آزمون فرضیه‌ها از آزمون‌های هم‌بستگی و رگرسیون بهره گرفته شد. این پژوهش نشان داد که میزان استفاده افراد از فضای مجازی با اضطراب اجتماعی (0.678=r؛ 0001/0>P) رابطۀ معناداری دارد. همچنین مشخص گردید که  میزان استفاده افراد از فضای مجازی بر ابعاد اضطراب اجتماعی (ترس، اجتناب و ناراحتی فیزیولوژیک) تأثیر معناداری دارد (0001/0>P). از سوی دیگر مشخص گردید که میزان استفاده افراد از فضای مجازی با حافظۀ کوتاه‌مدت (0.510-=r؛ 0001/0>P) رابطه منفی و معناداری دارد. و در نهایت مشخص گردید که میزان استفاده افراد از فضای مجازی بر ابعاد حافظۀ کوتاه‌مدت (حافظۀ منطقی و تکرار ارقام روبه‌جلو و معکوس) تأثیر معناداری دارد (0001/0>P). بر اساس یافته‌های این پژوهش می‌توان نتیجه گرفت که استفادۀ بیش‌ازحد دانش‌آموزان از فضای مجازی باعث تشدید اضطراب اجتماعی و کاهش عملکرد حافظۀ کوتاه‌مدت دانش‌آموزان می‌گردد.