اثربخشی دوره های آموزش محیط زیست بر سطح دانش، نگرش و مهارت محیط زیست: دانشجویان دانشگاه علوم بهزیستی وتوانبخشی

نویسندگان

1 گروه آموزشی علوم پایه پزشکی، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، تهران، ایران

2 گروه آموزشی رفاه اجتماعی، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، تهران، ایران

3 دانشکده محیط زیست، دانشگاه تهران، تهران، ایران

4 مرکز تحقیقات مدیریت رفاه اجتماعی، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، تهران، ایران

5 گروه مدیریت دولتی، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

6 گروه اقتصاد نظری، دانشکده اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

doi
10.29252/envs.17.2.139
چکیده

سابقه و هدف: بخش عمده مشکلات موجود در محیط زیست، ریشه در نبود آگاهی لازم و ضعف فرهنگی در زمینه ارتباط انسان و طبیعت دارد، در واقع نوعی مشکل فرهنگی محسوب می ­­شود. از آنجا که نهادینه کردن آموزش و فرهنگ محیط زیستی از زمان کودکی آغاز می­ شود، بنابراین دوره رسمی پیش دبستان می ­تواند یکی از مهمترین دوره­ های سرمایه­ گذاری آموزشی و فرهنگی در زمینه محیط زیست باشد. لذا هدف پژوهش حاضر، نیازسنجی و بررسی تاثیر دوره­های آموزشی بر سطح نگرش، دانش و مهارت ­های محیط زیستی دانشجویان رشته ­ی رشد و پرورش کودکان پیش دبستان دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی بعنوان پیشگامان آموزش حفظ محیط زیست به کودکان پیش دبستانی است. مواد و روش ­ها: برای دستیابی به هدف فوق، 55 نفر از دانشجویان دو ترم آخر رشته ­ی رشد و پرورش کودکان پیش دبستان دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی در سال تحصیلی 97-96 به روش نمونه گیری در دسترس، انتخاب شدند. در این بررسی سه پرسشنامه 14 سوالی جهت سنجش سطح نگرش، دانش و مهارت نسبت به محیط زیست و مباحث مرتبط مورد استفاده قرار گرفت. داده­ ها با استفاده از آزمون t دو نمونه وابسته در نرم افزار SPSS تجزیه و تحلیل شد. جهت سطح بندی نمره نهایی پاسخ دهندگان از روش منطق 25 درصد ریاضی استفاده شد. نتایج و بحث: روایی ابزارهای مورد استفاده از طریق روایی محتوا و با دو سنجه روایی محتوا (CVI) و نسبت روایی محتوا (CVR)، و پایایی آن­ها با استفاده از ضریب آلفای کرنباخ (همسانی درونی) و ضریب همبستگی درون طبقاتی (پایایی در طول زمان) مورد بررسی قرار گرفت. با توجه به نتایج به ­دست آمده هر سه ابزار از روایی محتوای قابل قبول ، همسانی درونی و پایایی در طول زمان برخوردار بودند. مقادیر آلفای کرنباخ سه ابزار سنجش نگرش، دانش و مهارت به ترتیب برابر 0.702، 0.881 و 0.951 و مقادیر ضریب همبستگی درون طبقاتی سه ابزار به ترتیب برابر 0.665، 0.721و 0.734 به ­دست آمد. با توجه به نتایج به­ دست آمده برگزاری دوره آموزشی موجب تغییر نگرش (15.2=Eta2= 2.39، 0.023=p،, t)، بالابردن دانش (7/84= Eta2=13.31، 0.001>p، ,t) و افزایش سطح مهارت (8/59=Eta2=6.90، 0.001>p، , t) آزمودنی ­ها شد. بر اساس نتایج توصیفی مشخص شد که قبل از مداخله 45.5 درصد آزمودنی ها نگرش بالا و بعد از مداخله 75.8درصد نگرش بالایی در خصوص محیط زیست داشتند.  همچنین، قبل از مداخله سطح دانش 60.7 درصد آزمودنی­ ها در سطح پائین تا پائین-پائین در حالی­که بعد از مداخله سطح دانش 84.8 درصد آزمودنی­ها در سطح بالا بود. در نهایت، قبل از مداخله سطح مهارت 36.6 درصد آزمودنی­ ها در سطح بالا در حالی که  بعد از مداخله سطح مهارت 87.9 درصد در سطح بالا بود. نتیجه ­گیری: بر اساس یافته­ های به ­دست آمده مشخص شد که برگزاری دوره آموزشی بیشترین تأثیر را به ترتیب بر افزایش سطح دانش نسبت به محیط زیست، و بعد از آن افزایش سطح مهارت و در نهایت تغییر نگرش داشته است. یافته­ های تحقیق حاضر نشان داد که برگزاری دوره ­های آموزش محیط زیست باعث بهبود سطح نگرش، دانش و مهارت دانشجویان می­ شود.