مطالعه کانیشناسی رسی خاکهای واقع بر سطوح مختلف ژئومرفیک در منطقهی ساردوئیه-جیرفت
نویسندگان
1 استادیار گروه خاکشناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه جیرفت
2 مربی گروه خاکشناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه جیرفت
doi
10.22092/ijsr.2014.120256چکیده
کانیشناسی بهعنوان یکی از مهمترین ویژگیهای خاک بسته به توپوگرافی تغییر میکند. هر کانی رسی دارای خصوصیات منحصر به فردی است و بر حسب اینکه هر کدام چقدر در خاک وجود داشته باشند خصوصیات آن خاک تحت تأثیر کانی یا کانیهای رسی غالب قرار میگیرد. تحقیق حاضر به منظور مطالعه کانیشناسی رسی خاکهای منطقهی ساردوئیه-جیرفت در سطوح مختلف ژئومرفیک انجام گرفت. رژیم رطوبتی و حرارتی منطقه، به ترتیب زریک و مزیک میباشد. اشکال اراضی پدیمنت سنگی، تپه، پدیمنت پوشیده، دشت آبرفتی و اراضی پست در منطقه شناسایی گردید و هر شکل اراضی بر اساس میزان پایداری، به سطوح مختلف ژئومرفیک تقسیم گردید. بر روی هر سطح ژئومرفیک، یک خاکرخ شاهد حفر، تشریح و نمونهبرداری شد. نمونههای خاک تحت آزمایشهای کانیشناسی رسی قرار گرفتند. نتایج حاکی از وجود کانیهای رسی ایلیت، کلریت، اسمکتیت، ورمیکولیت، پالیگورسکیت و کائولینیت میباشد. کانی اسمکتیت کانی غالب در خاکهای منطقه میباشد که از هوادیدگی کانی ایلیت و کلریت تشکیل شده است و از طرفی، در سطح اراضی پست منشاء اتیژنیک دارد. کانی پالیگورسکیت در سطح پایدار پدیمنت پوشیده و در افق کلسیک مشاهده گردید. کانی ورمیکولیت در اراضی پست به دلیل وجود رطوبت زیاد از تبدیل کانی ایلیت ایجاد شده است. به نظر میرسد که کانیهای کلریت، ایلیت و کائولینیت در خاکهای منطقه تنها از مواد مادری به ارث رسیدهاند.