فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

توسعه و ترویج کشت زمستانه چغندرقند یکی از راهکار‌های مهم برای استفاده از بارندگی‌های فصلی و صرفه‌جویی در مصرف آب آبیاری برای تولید این محصول است. مطالعه حاضر با هدف بررسی اثر برهمکنش ژنوتیپ × محیط بر عملکرد شکر سفید و گزینش ارقام برتر با دوره رشد کوتاه از میان 11 رقم چغندرقند درکشت زمستانه در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با چهار تکرار در ایستگاه تحقیقات کشاورزی مغان در سه سال زراعی (1398-1397، 1399-1398 و 1400-1399)، در ایستگاه تحقیقات کشاورزی تربت‌جام در دو سال زراعی (1399-1398 و 1400-1399) و در مزرعه تحقیقاتی کشت و صنعت جوین در یک سال زراعی (1399-1398) اجرا شد. تجزیه واریانس مرکب داده ها نشان داد که اثر محیط، ژنوتیپ و برهمکنش ژنوتیپ × محیط بر عملکرد شکر سفید در سطح احتمال یک درصد معنی‌داری بود. نتایج بدستآمده از روش گرافیکی GGE بایپلات نشان داد که مؤلفه اصلی اول و دوم در مجموع 64/83 درصد از تغییرات کل عملکرد شکر سفید را توجیه کرد. بر اساس روش GGE بای‌پلات در محیط‌ مغان در سال 1400 ارقام SVZB2019 و دراووس و در محیط‌های مغان در سال‌های 1398 و 1399، تربت‌جام در سال های 1399 و 1400 و جوین در سال 1399 ارقام FDIR19B3021، FDIR19B4028 و SVZA2019 به ترتیب، از نظر پایداری عملکرد شکر سفید، برتر بودند. از نتایج این پژوهش چنین نتیجه گیری شد که محیط نقش بسزایی در بیان فنوتیپی عملکرد شکر سفید در کشت زمستانه ارقام چغندر قند مورد بررسی داشت. بنابراین لازم است ارقام بر اساس شرایط اقلیمی و زراعی مناطق هدف انتخاب و برای کشت زمسستانه معرفی شوند.