فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این پژوهش به‌منظور ارزیابی اثر تنش خشکی در مراحل ابتدایی (روزت) و انتهایی (پرشدن دانه) بر خصوصیات زراعی و عملکرد دانه و روغن ژنوتیپ‌های گلرنگ پاییزه در خاکهای کم بازده و شور اطراف دریاچه ارومیه انجام شد. آزمایش به‌صورت کرت‌های خرد شده در قالب طرح بلوک‌‌های کامل تصادفی با سه تکرار در ایستگاه تحقیقات کشاورزی خسروشاه، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان شرقی، در دو سال زراعی 99-1398 و 1400-1399 اجرا شد.کرت های اصلی شامل سطوح تنش (بدون تنش و تنش خشکی در مراحل روزت و پرشدن دانه) و کرت فرعی شامل ژنوتیپ‌های گلرنگ (پدیده، گل‌مهر، پرنیان، مکزیک14و مکزیک248) بودند. آبیاری کرت‌های بدون تنش، در زمان 80 میلی‌متر تبخیر و برای کرت های تنش، آبیاری در زمان 180 میلی‌متر تبخیر تجمعی از تشتک تبخیر کلاس A بود. برای آبیاری از آب چاه با شوری 2/4 دسی زیمنس بر متر استفاده شد. نتایج نشان داد تنش خشکی در مرحله روزت اثر معنی‌داری بر صفات مورد مطالعه نداشت، ولی در مرحله پرشدن دانه باعث کاهش معنی‌دار تعداد دانه در طبق (17 درصد)، وزن هزار دانه (هفت درصد) ، عملکرد دانه (48 درصد) و روغن (51 درصد) شد. بنابراین دوره پرشدن دانه از نظر نیاز آبی گلرنگ بحرانی است و آبیاری در این مرحله ضروری است. اثر تنش خشکی و ژنوتیپ بر محتوای نسبی آب برگ و دمای پوشش گیاهی معنی‌دار بود و این شاخص‌ها برای ارزیابی اثر تنش خشکی در ژنوتیپ های گلرنگ مناسب تشخیص داده شدند. ارقام پدیده و گل مهر و لاین مکزیک248 به‌ترتیب با تولید 1983، 1979 و 2087 کیلوگرم دانه در هکتار در شرایط تنش خشکی در دوره پرشدن دانه، برای کشت در شرایط تنش خشکی انتهای فصل در خاکهای کم بازده و شور اطراف دریاچه ارومیه مناسب شناسایی شدند.