بررسی ساختار محتوایی اجاره‌نامه‌های دورۀ قاجار

نویسندگان

1 دانش آموختۀ کارشناسی ارشد اسناد و مدارک آرشیوی دانشگاه تهران

2 دانشجوی دوره دکتری تاریخ ایران بعد از اسلام پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی تهران

doi
چکیده

هدف: ، اجاره­ نامه­ ها ازجمله  اسناد شرعی، قضایی، مالی، خصوصی، و حکومتی هستند که می­توانند در نگارش تاریخ اجتماعی و اقتصادی به کار آیند. هدف این پژوهش شناساندن ارزش اجاره­ نامه ­ها  برای پژوهش­ های تاریخی و توصیف ساختار آنها  برای کمک به فهرستنویسی صحیح در آرشیوها است. روش/ رویکرد: 250 اجاره­نامه از آرشیوهای اسناد تاریخی بررسی شده است. یافته­ ها و نتایج: اجاره ­نامه ­ها دارای عناصر اصلی و فرعی هستند؛ ارکان اصلی براساس فقه اسلامی نگارش یافته و ساختار ثابت دارند.عناصر فرعی متأثر از عرف جامعه اضافه ­شده ­اند. مانند دیگر عقود، دستورنامه ها برای نگارش اجاره ­نامه­ ها، وجود داشته است و محرران آنها را به کار  می­گرفتند. اجاره­ نامه­ ها اطلاعات ارزشمند نسب­ شناختی ، جغرافیایی تاریخی، فقهی، سند شناختی و مانند آن را به دست می دهند.