رابطه تجربی بین شاخه خشک و تر منحنی رطوبتی خاک با استفاده از مدل ونگنوختن
نویسندگان
1 دانشجوی سابق کارشناسی ارشد آبیاری و زهکشی دانشگاه فردوسی مشهد
2 استاد گروه آبیاری و زهکشی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد
doi
10.22092/ijsr.2014.126292چکیده
توضیح کمی منحنی رطوبتی خاک برای مطالعه حرکت آب در بخش غیر اشباع خاک ضروری است. اندازهگیری مستقیم رطوبت و پتانسیل ماتریک خاک، مستلزم صرف هزینه و زمان زیاد میباشد. افزون بر این بهعلت پدیده پسماند، اندازهگیری رطوبتی در شاخه خشک شدن را نمیتوان برای رسم منحنی در شاخه مرطوب شدن بهکار برد. بنابراین استفاده از روشی غیر مستقیم برای پیدا کردن رابطه بین دو شاخه منحنی رطوبتی مورد احتیاج میباشد. یکی از این روشهای غیر مستقیم، ایجاد و استفاده از توابع انتقالی خاک میباشد. هدف از این پژوهش ارائه توابعی برای برآورد پارامترهای مدل ونگنوختن در شاخه مرطوب شدن منحنی با استفاده از اطلاعات شاخه خشک منحنی رطوبتی میباشد. اطلاعات مورد نیاز در این پژوهش از بانک اطلاعاتی خاک Unsoda جمعآوری شده است. این اطلاعات شامل دادههای منحنی رطوبتی در حالت خشک و تر شدن و همچنین وزن مخصوص ظاهری 21 نمونه خاک در سه کلاس بافتی شنی (10نمونه)، لوم و لوم رسی (7نمونه) و لوم رس سیلتی (4نمونه) میباشد. برای ایجاد توابع، کل نمونههای خاک بهکار گرفته شد و در مرحله ارزیابی بهدلیل کم بودن تعداد نمونهها از ارزیابی متقاطع استفاده شد. نتایج نشان داد که پارامتر nw در مدل ونگنوختن با اطلاعات موجود با دقت خوبی برآورد شده و تابع معرفی شده برای پارامتر αw از عملکرد پایینتری برخوردار بود. مدل ارائه شده برای برآورد پارامترهای مدل ونگنوختن در شاخه مرطوب شدن منحنی رطوبتی، مقدار رطوبت را در پتانسیلهای کم بهتر برآورد میکند. در پتانسیلهای بالاتر مدل مذکور مقدار رطوبت را کمتر از مقدار واقعی برآورد کرد. نتایج مقایسه تابع انتقالی با مدل پسماند پارلانژ، عملکرد بهتر توابع انتقالی را در برآورد منحنی رطوبتی در شاخه مرطوب شدن نشان داد.