فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

به منظور ارزیابی تحمل به تنش خشکی در ژنوتیپ‌های گندم نان ‌زمستانه تعداد 48 ژنوتیپ (لاین و رقم) در دو محیط دیم و آبیاری تکمیلی در دو سال زراعی (99- 1397)درایستگاه تحقیقات کشاورزی دیم مراغه ارزیابی شدند. هرآزمایش در هر محیط در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با دو تکرار اجرا شد.تجزیه واریانس داده ها نشان داد که اثر سال‌، ژنوتیپ‌ و اثر متقابل سال × ژنوتیپ بر تعداد روز تا ظهور سنبله، تعداد روزتا رسیدگی فیزیولوژیکی، دوره پرشدن دانه، ارتفاع گیاه، وزن هزاردانه، عملکرد دانه، عملکرد بیولوژیکی و شاخص برداشت معنی دار بود. میانگین عملکرد دانه ژنوتیپ‌ها در شرایط دیم 1707 کیلوگرم در هکتار بود. بیشترین عملکرد دانه در شرایط دیم به ترتیب مربوط به ژنوتیپ‌های شماره 4، 23، 20 و 26 با 2080، 2066، 2035 و 1999 کیلوگرم در هکتار بود و در شرایط آبیاری تکمیلی به ترتیب به ژنوتیپ‌های شماره 13، 7، 11 و 25 با 3044، 3014، 2943 و 2914 کیلوگرم در هکتار تعلق داشت. آبیاری تکمیلی موجب افزایش 738 کیلوگرم عملکرد دانه در هکتار، هشت سانتیمتر ارتفاع گیاه، سه گرم وزن هزار دانه و چهاردرصد شاخص برداشت شد. همبستگی معنی‌داری بین عملکرد دانه ژنوتیپ‌ها در شرایط دیم و آبیاری تکمیلی مشاهده نشد. همبستگی مثبت و معنی‌داری بین عملکرد دانه و شاخص‌های MP، GMP، HM، STIو YIدر شرایط دیم و آبیاری تکمیلی مشاهده شدکه بیانگر مناسب بودن این شاخص‌ها برای انتخاب ژنوتیپ‌هایی با عملکرد دانه مطلوب در هر دو شرایط می‌باشند. بر اساس نتایج تجزیه به مولفه‌های اصلی و نمودار سه بعدی، ژنوتیپ‌های20، 23 و 26 به عنوان ژنوتیپ‌های متحمل به خشکی با عملکرد بالادر هر دو شرایط دیم و آبیاری تکمیلی و ژنوتیپ‌های 13، 7، 11، 25 و 32 برای شرایط آبیاری تکمیلی شناسایی شدند.