فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سابقه و هدف: امروزه با توجه به رشد روزافزون جمعیت و درنتیجه افزایش مشکلات محیط­ زیستی، الزام فوری به ­منظور حفظ محیط ­زیست وجود دارد. ﭘﮋوﻫﺸﮕﺮان ﺑﺮای ﺣﻞ ﻣﻌﻀﻼت محیط­ زیستی، راه ­حل­های ﮔﻮﻧﺎﮔﻮنی مطرح می­ کنند که اﻏﻠﺐ اﻳﻦ راه ­حل­ها، ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ اﻣﺎ امروزه به دلیل هزینه­ های زیاد این روش ­ها، به دگرگونی سبک زﻧﺪﮔﻲ و رﻓﺘﺎرهای ﻣﺮدم علاقه ­مند شده ­اند. آن‌ها معتقدند که راه‌حل مسائل  محیط زیستی باید در تغییر رفتار و نگرش انسان مورد بررسی قرار گیرد. در این راستا رسانه نقش مهمی در ایجاد آگاهی مردم نسبت به مسائل محیط­ زیستی و اقدام برای محافظت از محیط ­زیست ایفا می­ کند. رسانه به‌عنوان ابزار بسیار مؤثری برای گسترش و ایجاد آگاهی، نگرش و رفتار نسبت به مسائل محیط ­زیستی شناخته‌شده است. رسانه دارای نقش مهمی در اطلاع‌رسانی و مشارکت شهروندان در مسائل محیط­ زیستی است. پتانسیل فوق­ العاده رسانه‌ها در زمینه تهیه اطلاعات، ساخت دانش، پرورش مهارت ­ها و نگرش ­ها، در طول سال ­ها به‌طور علمی ثابت‌شده است. یکی از موضوعات مهم در رابطه با رفتار  محیط زیستی و حفاظت از محیط ­زیست، توجه به آموزش سازمان‌های مردم ­نهاد محیط­ زیستی است. آموزش محیط ­زیست فرایندی است که به افراد امکان بررسی مسائل محیط ­زیستی، مشارکت در حل مسائل و اقدام برای بهبود محیط­ زیست را می­ دهد. مولفه ­های اصلی آموزش محیط­ زیست عبارتند از: آگاهی، حساسیت، دانش، نگرش، مهارت، نیت، مشارکت و رفتار.سازمان­ های مردم ­نهاد محیط ­زیستی با توجه به اهداف و رسالت خود، دارای امکانات مناسبی برای افزایش سطح آگاهی عمومی از طریق آموزش و تعلیم اعضای خود و همچنین آموزش سایر افراد جامعه می­ باشند و باید حمایت­های لازم از این سازمان­ ها در راستای تحقق اهدافشان صورت گیرد. هدف اصلی پژوهش حاضر، بررسی تأثیر رسانه بر برخی از مؤلفه‌های آموزش محیط­زیست شامل: دانش محیط ­زیستی، محیط ­زیستی، نیت محیط­ زیستی و رﻓﺘﺎر محیط ­زیستی اعضای سازمان­ های مردم­ نهاد محیط ­زیستی ­است. مواد و رو­ش­ ها: جامعه آماری تحقیق، سازمان­ های مردم­ نهاد محیط­ زیستی استان تهران می­ باشند که با استفاده از جدول کرجسی و مورگان و به روش نمونه­ گیری تصادفی 148 نفر به‌عنوان اعضای نمونه تعیین شدند. ابزار جمع ‏آوری داده ­ها پرسشنامه انتخاب گردید که پایایی آن از طریق آزمون آلفای کرونباخ 89 %درصد به ­دست آمد. نتایج و بحث: نتایج به‌دست‌آمده از مدل‌سازی معادلات ساختاری مبتنی بر روش حداقل مربعات جزیی بیانگر رابطه مثبت و معنی­دار چهار مؤلفه رسانه، دانش محیط­زیستی، نگرش محیط­ زیستی و نیت محیط ­زیستی با رفتار محیط ­زیستی بودند. نتایج نشان داد که هر چهار متغیر (رسانه، دانش محیط­ زیستی، نگرش محیط ­زیستی و نیت محیط­ زیستی) دارای میانگین بالایی در بین اعضای سازمان­ های مردم ­نهاد محیط ­زیستی استان تهران می‌باشند. متغیر مستقل (نگرش محیط ­زیستی) بیشترین تأثیر را بر متغیر میانجی (نیت محیط­ زیستی) و همچنین بیشترین تأثیر را بر متغیر وابسته (رفتار محیط­ زیستی) دارد و بعدازآن، رسانه مؤثرترین متغیر است. نیت محیط­ زیستی به‌عنوان متغیر میانجی 1/57درصد از واریانس رفتار محیط ­زیستی در بین اعضا سازمان ­های مردم ­نهاد محیط ­زیستی استان تهران را تبیین می­ کند. همچنین 3/34 درصد از واریانس رفتار محیط ­زیستی در بین اعضا سازمان­ های مردم ­نهاد محیط­ زیستی استان تهران توسط متغیرهای رسانه، دانش محیط­ زیستی، نگرش محیط ­زیستی و نیت محیط­ زیستی تبیین گردید. نتیجه‌گیری: نگرش محیط ­زیستی به‌عنوان مهم‌ترین متغیر تأثیرگذار در نیت محیط­ زیستی و رفتار محیط­ زیستی و رسانه به‌عنوان دومین متغیر تأثیرگذار در نیت محیط­ زیستی و رفتار محیط­ زیستی در این مطالعه شناخته‌شده است. نقش رسانه به‌منظور افزایش دانش و نگرش محیط­ زیستی افراد جامعه غیرقابل‌انکار است. رسانه باید بیشتر از قبل به‌منظور تسهیل انتقال اطلاعات محیط­ زیستی و ترویج نگرش مثبت محیط­ زیستی مورداستفاده قرار گیرد. در سال­ های اخیر اینترنت و شبکه‌های اجتماعی منبع اصلی اطلاعات محیط ­زیستی هستند. ازآنجایی‌که رسانه‌های دیجیتال به‌طور گسترده‌ای توسط جوانان مورداستفاده قرار می‌گیرند، باید مواد و روش­ های آموزشی جدیدی برای پاسخگویی به‌روز نیازهای اطلاعاتی مسائل محیط­ زیستی، ایجاد شود. بنابراین باید برنامه‌های مختلفی توسط سازمان ­های مردم­ نهاد محیط­ زیستی برنامه‌ریزی شود تا اطلاعات محیط ­زیستی را از طریق رسانه‌ها به‌ویژه اینترنت و شبکه­های اجتماعی به اشتراک بگذارند.