فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

فسفر، پتاسیم و آهن در زمره عناصر غذائی ضروری گیاهان هستند که نقش مهمی در رشد و توسعه گیاهان ایفا می‌کنند. هدف از این تحقیق بررسی کارائی هفت سویه از باکتری­ها در آزادسازی پتاسیم، آهن و فسفر از کانی­های نامحلول در شرایط آزمایشگاهی بود. آزمایش در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار تکرار در شرایط آزمایشگاهی انجام شد. تیمارها شامل هفت سویه از باکتری­ها و شاهد (بدون تلقیح با سویه باکتری­ها) بودند. باکتری­های مورد آزمایش شامل پنج سویه (JK3، JK4، JK5، JK6  و JK7) Bacillus megaterium و دو سویه­ Lysinibacillus fusiformis و Arthrobacter sp (JK1 و JK2) بودند. محیط کشت الکساندروو حاوی کانی بیوتیت و محیط کشت پیکووسکیا حاوی تری کلسیم فسفات در غلظت­های به ترتیب 2/0 و 5/0 درصد برای بررسی توانائی آزاد­سازی عناصر توسط سویه­ها مورد استفاده قرار گرفتند. pH نهائی و آزادسازی پتاسیم، آهن و فسفر در محیط­های کشت مورد بررسی قرار گرفتند. pH نهائی و مقدار فسفر محلول در محیط­های کشت پیکووسکیا رابطه معکوس با هم داشته، در حالی که بعد از پنج روز انکوباسیون تفاوت معنی­داری در کاهش pH محیط کشت مایع حاوی بیوتیت مشاهده نشد. توانائی باکتری­های مورد آزمایش در آزادسازی فسفر بیشتر از پتاسیم و آهن بود. در مقایسه با تیمار بدون باکتری، همه سویه­های مورد آزمایش از هر دو محیط کشت به طور معنی­داری پتاسیم، آهن و فسفر آزاد کرده بودند (01/0<­p). بیشترین مقدار پتاسیم آزاد شده مربوط به سویه JK7 (1/3 میلی­گرم در گرم) بود اما تفاوت معنی­داری با سویه­هایJK6  و JK3 نداشت. همچنین سویه JK7 دارای بیشترین مقدار آهن (29/0 میلی­گرم در گرم) آزاد شده از محیط کشت اصلاح شده الکساندروو حاوی بیوتیت داشت و با بقیه سویه­ها تفاوت معنی­داری داشتند. سویه JK7 دارای بیشترین مقدار فسفر (26/61 میلی­گرم در گرم) آزاد شده از محیط کشت پیکووسکیا حاوی تری کلسیم فسفات بود و با بقیه سویه­ها دارای تفاوت معنی­دار بود. بنابراین می­توان نتیجه گرفت که در بین سویه­های مورد آزمایش، سویهJK7  کارآمدترین باکتری در آزادسازی پتاسیم، آهن و فسفر در شرایط آزمایشگاهی می­باشد هر چند که بقیه سویه­ها نیز در آزادسازی این سه عنصر مؤثر واقع شدند.