بررسی رابطۀ سبک فرزندپروری والدین و پیشرفت تحصیلی با میانجی‌‌گری عزت‌نفس دانش‌‌آموزان

نویسندگان

1 استادیارگروه آموزش علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

2 استادیار گروه آموزش روانشناسی و مشاوره، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

3 دکتری روان شناسی تربیتی، گروه روانشناسی تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شیراز ، شیراز، ایران

doi
10.22091/jrim.2024.11401.1107
چکیده

در عصر حاضر تعلیم و تربیت بخش مهمی از زندگی افراد را تشکیل می‌‌دهد. کمیت و کیفیت تعلیم و تربیت دانش‌‌آموزان متأثر از عوامل مختلفی در خانواده و مدرسه است. در همین راستا هدف از پژوهش حاضر، بررسی رابطة سبک فرزند‌پروری والدین و پیشرفت تحصیلی با میانجی‌‌گری عزت‌نفس دانش‌‌آموزان بود. روش تحقیق توصیفی از نوع هم‌بستگی بود. جامعة آماری این پژوهش شامل کلیة اولیا و دانش‌‌آموزان پسر ابتدایی شهرستان بوانات بود که از بین این جامعة آماری به روش نمونه‌‌گیری تصادفی ساده تعداد  398 نفر به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. داده‌‌های مورد نیاز با استفاده از پرسش‌نامه پیشرفت تحصیلی فام و تیلور(1994)، پرسش‌نامه سبک‌‌های فرزندپروری بامریند(1973) و پرسش‌نامه عزت‌نفس روزنبرگ (1965) جمع‌‌آوری شد. برای تجزیه‌و‌تحلیل داده‌‌ها از روش آمار توصیفی و استنباطی (معادلات ساختاری) استفاده گردید. نتایج نشان داد که سبک فرزندپروری سهل‌گیرانه و سبک فرزند‌پروری مستبدانه والدین اثر کاهشی (معکوس) و معنادار بر پیشرفت تحصیلی و عزت‌نفس دانش‌‌آموزان دارد، همچنین نتایج نشان داد سبک فرزندپروری مقتدرانه اثر افزایشی (مستقیم) و معنادار بر پیشرفت تحصیلی و عزت‌نفس دانش‌‌آموزان دارد. همچنین عزت‌نفس با پیشرفت تحصیلی رابطة مستقیم و معنادار دارد و نقش میانجی در ارتباط سبک فرزندپروری و پیشرفت تحصیلی دارد. با عنایت به نتایج حاصل می‌‌توان بیان داشت که آموزش سبک فرزندپروری مقتدرانه به والدین از سوی نهادهای آموزشی می‌‌تواند بر کیفیت پیشرفت تحصیلی و عزت‌نفس دانش‌‌آموزان اثربخش باشد.