فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

از آنجا که حرارت روی خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک تأثیر می­گذارد و گاهی سبب آب‌گریزی خاک می­شود، بنابراین منحنی رطوبتی خاک نیز تحت تأثیر این تغییرات قرار می­گیرد. در این پژوهش به منظور تعیین اثر حرارت بر منحنی رطوبتی خاک، یک نوع خاک آلی با آب‌گریزی اندک به مدت 30 دقیقه در دماهای 100 (T100)، 200 (T200)، 300 (T300)، 400 (T400) و 500 (T500) درجه سانتی­گراد در کوره حرارت داده شد به این ترتیب خاک حاصل تحت تأثیر 5 تیمار حرارتی در 3 تکرار در قالب طرح آزمایشی کاملاً تصادفی قرار گرفت. سپس آب‌گریزی خاک­ها به روش زمان نفوذ قطره آب و محلول آب - الکل و منحنی رطوبتی نمونه‌های تیمار شده با استفاده از دستگاه صفحات فشاری و جعبه شنی اندازه‌گیری شد. پارامترهای معادله ون­گنوختن به روش حداقل‌سازی مجموع مربعات و با استفاده از برنامه RETC تعیین گردید. سپس با استفاده از نرم افزار SAS8 و آزمون LSD اثر حرارت بر پارامترهای این معادله مشخص شد. مشخصات منحنی رطوبتی نیز در خاک‌های حرارت دیده و خاک بدون حرارت (تیمار شاهد) تعیین شد. نتایج نشان داد خاک مورد نظر که در ابتدا دارای آب‌گریزی اندک بود با حرارت دادن در 300 درجه آب‌گریزی قوی در آن ایجاد شد و با بالاتر رفتن دما، ناگهان آب‌گریزی آن از بین رفت. همچنین، پارامترهای معادله ون گنوختن تحت تأثیر افزایش دما و آب‌گریزی خاک قرار گرفتند. تیمارهای خاک آب‌گریز رطوبت اشباع کمتری نسبت به سایر تیمارهای با بافت مشابه داشتند. تیمار T500 دارای کمترین مقدار رطوبت اشباع بود که احتمالاً علت آن افزایش ذرات با اندازه شن و نیز از بین رفتن مواد آلی و تشکیل خاکستر در این تیمار است. مقدار پارامتر α در تیمارهای خاک آب‌گریز (T300 و تیمار شاهد) نسبت به سایر تیمارها با بافت مشابه کمتر بود. پارامتر n نیز در تیمارهای خاک آب‌گریز نسبت به تیمارهای T100 و T200 بیشتر بود. از آنجا که این پارامتر در خاک‌های سنگین مقدار کمتری نسبت به خاک‌های سبک دارد به همین دلیل در تیمارهای T400 وT500 که دارای بافت لوم شنی بودند نسبت به سایر تیمارها که دارای بافت لومی بودند، مقدار آن بیشتر بود. رطوبت در ظرفیت زراعی و نقطه پژمردگی نیز با افزایش دمای تیمارها کاهش یافت.