برآورد نسبت پخشیدگی اکسیژن و گذرپذیری هوا از روی مقدار رطوبت خاک

نویسندگان

1 استاد گروه علوم خاک دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز

3 استادیار گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز

4 دانش آموخته کارشناسی‏ارشد علوم‏خاک،دانشکده کشاورزی،دانشگاه آزاد اسلامی تبریز

doi
10.22092/ijsr.2014.126304
چکیده

پخشیدگی یک گاز در خاک نسبت به پخشیدگی آن در اتمسفر (DP/D0) و نیز گذرپذیری هوا درخاک (Ka) تابع خصوصیات فیزیکی خاک مانند اندازه و پیوستگی منافذ و همچنین تخلخل تهویه­ای است. پخشیدگی گاز در خاک نیز بر اساس خصوصیات شکل، اندازه و پیچ‏خوردگی منافذ و مقدار رطوبت خاک متفاوت می­باشد. در این تحقیق تعداد 30 نمونه خاک از کلاس­های بافتی مختلف بصورت دست­نخورده با استفاده از استوانه فولادی تهیه گردید. در رطوبت­های متعدد مقادیر DP/D0 با روش حالت غیرماندگار پخشیدگی گاز اکسیژن و Ka با روش بار افتان اندازه­گیری شد. در نهایت تغییرات  DP/D0و Ka در رطوبت­های متعدد و رابطه‏ بین آنها به صورت معادله رگرسیونی بدست آمد. نتایج نشان داد که با افزایش میزان رطوبت خاک DP/D0 و Ka بصورت تابع لگاریتمی کاهش یافت به نحوی که حداکثر مقادیر این دو خصوصیت در رطوبت‏های پائین و حداقل آن در رطوبت­های نزدیک اشباع بدست آمد. R2 بدست آمده برای برآورد DP/D0 و Ka (به ترتیب برابر 75/0 و 58/0) نشان داد با فرض ثابت بودن سایر خصوصیات فیزیکی خاک، با اطمینان قابل توجهی می‏توان از این روابط به منظور برآورد DP/D0 از روی مقدار رطوبت خاک استفاده کرد و نیازی به اندازه­گیری مستقیم این دو خصوصیت نمی‏باشد.