مقیاس سازی و بررسی تغییرات مکانی ویژگی‌های نفوذ آب به خاک در مقیاس حوضه آبریز مرغملک شهرکرد

نویسندگان

1 دانشجوی دوره دکتری گروه مهندسی آب دانشگاه فردوسی مشهد

2 استاد گروه مهندسی آب، دانشگاه فردوسی مشهد

3 دانشجویان دوره دکتری گروه مهندسی آب دانشگاه فردوسی مشهد

4 دانشیار گروه خاک‌شناسی، دانشگاه شهرکرد

doi
10.22092/ijsr.2014.126306
چکیده

نفوذ آب به خاک یکی از مهم‌ترین پارامترها در آبیاری و کشاورزی است. یکی از اطلاعات اساسی مورد نیاز برای طراحی یک سیستم آبیاری کارآمد، آگاهی از مشخصات نفوذ آب به خاک است. تعیین تغییرپذیری مکانی فرایند نفوذ در خاک علی­رغم دشواری زیاد، یکی از مهم‌ترین پیش نیازهای نیل به کشاورزی دقیق است. هدف از پژوهش حاضر تحلیل تغییرات مکانی و ویژگی‌های نفوذ در حوضه آبریز شهرکرد می­باشد. برای مقیاس سازی منحنی نفوذ از داده­های 111 حلقه­ی مضاعف با بار ثابت در حوضه مورد مطالعه استفاده شد. داده­ها با چهار مدل نظری، گرین-آمپ، کوستیاکوف، کوستیاکوف-لوئیس و فیلیپ، برازش داده شدتد. بر اساس ضریب همبستگی پیرسون (R) و معیار دقت مدل (MAE)، مدل فیلیپ بهترین برازش را دارا بود. فراسنج­های مدل فیلیپ (عامل انتقال و ضریب جذب) نشان­دهنده تغییرات مختلفی در منطقه بودند. عامل مقیاس برای ضریب انتقال ( ) و ضریب جذب ( ) محاسبه شدند و پس از آن داده­های نفوذ مشاهده شده مقیاس (Scale) شدند. همچنین بررسی  نشان داد که خطای مدل نیم تغییرنمای داده­های اندازه­گیری شده  با اثر قطعه­ای 0001/0 و دامنه تأثیر 793/0 کیلومتر برابر 073/0 درصد می­باشد که نشان دهنده وجود همبستگی مکانی  در منطقه است. مقادیر ضریب همبستگی پیرسون و انحراف مدل بین نفوذ واقعی و نفوذ از مقیاس خارج شده (de-Scale) بر اساس ، به ترتیب 944/0 و 426/0 بدست آمد.