فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

گندم نان مهم‌ترین گیاه زراعی است که در سراسر جهان کشت می‌شود و سازگاری گسترده‌ای با شرایط اقلیمی مناطق مختلف دارد. یکی از عوامل مهم این سازگاری نقش ژن‌های بهاره‌سازی در ژنوتیپ‌های مختلف گندم نان می‌باشد و شناسایی تنوع آللی این ژن‌ها امکان تعیین عادت رشد، پیش‌بینی سطح تحمل سرما و سازگاری ژنوتیپ‌ها در اقلیم‌های مختلف را فراهم می‌سازد. در این پژوهش، ارزیابی عادت رشدی 40 ژنوتیپ امیدبخش گندم نان در طی دو سال زراعی در مزرعه و یک سال در گلخانه انجام شد و همچنین تنوع آللی موجود در مکان‌های ژنی VRN-1 و VRN-3 با استفاده از نه جفت آغازگر اختصاصی تعیین گردید. در مکان ژنی VRN-A1، آلل‌هایVrn-A1a ، Vrn-A1b، Vrn-A1c وvrn-A1 بترتیب دارای فراوانی‌های 5/7%، 5/7% ، 10% و 5/67% بودند. در این مکان ژنی سه ژنوتیپ فاقد باند بودند. در مکان ژنی VRN-B1، آلل‌های غالب و مغلوب بترتیب دارای فراوانی‌های 5/52% و 5/47% و در مکان ژنی VRN-D1، این آلل‌ها به ترتیب دارای فراوانی‌های 60% و40% بودند. در مکان ژنی VRN-3 اکثریت ژنوتیپ‌ها (5/97%) دارای آلل vrn-B3 بودند. نتایج این پژوهش نشان داد که آلل‌های مختلف مکان ژنی VRN-A1 نسبت به دو مکان ژنی VRN-B1 و VRN-D1 نقش مهم‌تری در ایجاد تنوع عادت رشدی داشتند و ترکیب‌های مختلف این آلل‌ها منجر به ایجاد طیف متنوعی از کلاس‌های رشدی از عادت رشدی بهاره کامل تا زمستانه کامل شد. نتایج این پژوهش می‌تواند در تجمیع آلل‌های مطلوب ژن‌های بهاره‌سازی برای تولید ژنوتیپ‌های گندم سازگار با شرایط اقلیمی مناطق مختلف کشور در برنامه های به نژادی گندم نان مورد استفاده قرار گیرد.