اثر تاریخ کاشت بر عملکرد دانه و خصوصیات زراعی مرتبط با آن و تعیین پنجره تاریخ کاشت بهینه برای ارقام جدید گندم نان در مناطق گرم و خشک استان فارس

نویسندگان

1 بخش تحقیقات زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز، ایران.

2 بخش تحقیقات زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز، ایران.

3 بخش تحقیقات زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، داراب، ایران.

doi
10.22092/sppi.2022.358089.1250
چکیده

به‌منظور بررسی اثر تاریخ کاشت‌ بر عملکرد و صفات مهم زراعی و تعیین تاریخ کاشت بهینه ارقام تجاری جدید گندم نان در مناطق‌ گرم و خشک استان فارس آزمایشی به‌صورت کرت‌های خرد شده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در سال‌های زراعی 98-1397 و 99-1398 در ایستگاه تحقیقات کشاورزی داراب اجرا شد. کرت‌های‌ اصلی شامل پنج تاریخ کاشت: 5 آبان، 20 آبان، 5 آذر، 20 آذر و 5 دی و کرت‌های فرعی شامل پنج رقم جدید گندم نان: مهرگان، برات، خلیل، سارنگ و ستاره بودند. بیشترین و کمترین میانگین عملکرد دانه به‌ترتیب در تاریخ کاشت 20 آبان (6930 کیلوگرم در هکتار) و پنج دی‌ (5770کیلوگرم در هکتار) به‌دست آمد. در دو تاریخ کاشت‌ زود هنگام تعداد پنجه‌های بارور و در دو تاریخ کاشت‌ تأخیری وزن هزار دانه همبستگی معنی‌داری با عملکرد دانه داشتند. رقم نسبتاً دیررس خلیل در تاریخ‌های کاشت زود‌هنگام عملکرد بالاتری نسبت به سایر ارقام داشت. رقم‌های زودرس ستاره و مهرگان در تاریخ کاشت تأخیری (5 دی) عملکرد دانه بالاتری نسبت تاریخ‌ کاشت زودهنگام (5 آبان) داشتند. رقم سارنگ با میانگین عملکرد 5660 کیلوگرم در هکتار کمترین نوسان عملکرد را در تاریخ‌های کاشت مورد بررسی داشت. پنجره تاریخ کاشت قابل توصیه و تاریخ کاشت بهینه برای هر رقم متفاوت و در محدوده 25 آبان تا 25 آذر بود. این نتایج بیانگر آن است که انتخاب ارقام زودرس بعنوان یک عامل مهم در مدیریت تلفیقی مزرعه برای کاهش خسارت ناشی از تأخیر در کاشت در مناطق گرم و خشک فارس و اقلیم‌های مشابه بسیار موثر است.