پیش‌بینی درک‌مطلب خوانده‌شده براساس انگیزش خواندن و نگرش خواندن در بین دانش‌آموزان شهر یزد

نویسندگان

1 استادیار گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه فرهنگیان ، تهران، ایران.

2 دانشجوی دکتری روان‌شناسی تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران، اهواز، ایران.

3 استادیار گروه زبان فرانسه، دانشکده زبان‌های خارجی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

4 دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران

doi
10.22091/jrim.2024.10697.1067
چکیده

خواندن یکی از مهمترین مهارت‌های تحصیلی به‌شمار می‌آید. بسیاری از پژوهشگران، هدف نهایی خواندن را درک‌مطلب در نظر گرفته‌اند و براین باورند که عوامل هیجانی تأثیر زیادی برآن دارد. لازم است میزان پیش‌بینی‌‌پذیری درک‌مطلب براساس متغیرهای انگیزش خواندن و نگرش نسبت به خواندن بررسی و تحلیل شود. این پژوهش با هدف پیش‌بینی درک‌مطلب براساس انگیزش خواندن و نگرش خواندن در بین دانش‌آموزان شهر یزد، انجام شد. جامعة آماری این پژوهش شامل تمامی دانش‌آموزان دختر و پسر پایة ششم شهر یزد در سال تحصیلی 02-1401 که بر اساس آمار آموزش‌وپرورش 11374 نفر اعلام‌شده است، می‌باشد. در این پژوهش برای تعیین نمونه، از روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای استفاده شد. حجم نمونه براساس جدول کرجسی و مورگان، برابر با 375 دانش‌آموز به دست آمد که به تفکیک جنسیت عبارت از 193 دختر و 182 پسر  بود. دانش‌آموزان به سؤالات درک‌مطلب پرلز (2011)، انگیزش خواندن (ویگفیلد و گاتری، 1997) و پرسش‌نامه نگرش خواندن (مک‌کنا و کیر، 1999) پاسخ دادند. برای تحلیل داده‌ها از روش رگرسیون چندگانه استفاده شد.  نتایج نشان داد که خواندن کارآمد، انگیزش درونی خواندن و نگرش تحصیلی خواندن درک‌مطلب را به‌طور معنی‌داری پیش‌بینی می‌کنند (05/0>p). درحالی‌که انگیزش بیرونی خواندن، انگیزش اجتماعی خواندن و خواندن تفریحی نمی‌توانند درک‌مطلب خوانده را به‌طور معنی‌داری پیش بینی کنند (05/0<p).