دموکراتیک سازی اداره: فرصتی برای احیای دموکراسی مستقیم

نویسندگان

1 گروه حقوق، دانشکده علوم انسانی، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران.

doi
10.22054/qjpl.2024.76520.2940
چکیده

دموکراتیک­ سازی اداره که به مفاهیم دموکراسی سازمانی و دموکراسی در محل کار شباهت دارد، لازمه طبیعی یک نظام سیاسی دموکرات و مصداقی از حق مشارکت عمومی، موضوع ماده 21 اعلامیه جهانی حقوق بشر است. هدف پژوهش انطباق دموکراسی مستقیم بر اداره به قصد اعمال دموکراسی در اداره یا تبیین ویژگی­ های اداره دموکراتیک است. روش پژوهش توصیفی- تحلیلی است، مؤلفه ­های دموکراسی مستقیم و اقتضائات اداره توصیف و برهم­ کنش این دو تحلیل می­شود. مؤلفه ­های دموکراسی مستقیم (برابری ارزشی- حقوقی، تکثرگرایی، مشارکت و نظارت همگانی، تضمین و ترویج حقوق بشر، اجماع­ محوری، وجود مجمع عمومی و حاکمیت قانون) از طریق ایجاد مجمع فراگیر کارمندان، تصمیم­ گیری با روش اجماع، تقویت باور به لزوم مشارکت در امور میان کارمندان و ایجاد مقررات لازم در مجمع با رعایت قواعد عالی­ تر حقوقی یعنی حفظ حرمت دموکراسی نمایندگی، ممکن است. منتها این­ها مستلزم اعمال تغییراتی در اداره است و مشخصاً با ساختار سلسله ­مراتبی قابل جمع نمی­ نماید یا حداقل بجای زیست دموکراتیک، به تمرین دموکراسی به بهای تولید بروکراسی زاید می ­انجامد.