تخمین نیاز کود نیتروژن و عملکرد دانه ذرت با استفاده از کلروفیل متر طی مراحل مختلف رشد

نویسندگان

1 عضو هیأت علمی مؤسسه تحقیقات خاک و آب

2 عضو هیأت علمی مؤسسه تحقیقات خاک و آب

doi
10.22092/ijsr.2013.126258
چکیده

کود نیتروژن یکی از نهاده­های عمده برای تولید ذرت (.Zea mays L) می­باشد. کلروفیل­متر می­تواند به عنوان ابزاری مفید در ارزیابی و تخمین نیاز نیتروژنی گیاه مورد استفاده قرار گیرد. این آزمایش با هدف پیش­بینی نیاز نیتروژنه ذرت، زمان تقسیط و پاسخ عملکرد دانه ذرت به مصرف نیتروژن با استفاده از قرائت کلروفیل متر انجام شد. بدین منظور طرحی در قالب بلوک­های کامل تصادفی با 5 تیمار (شاهد بدون مصرف کود نیتروژن، 50، 75 و 100 درصد مصرف کود نیتروژن مورد نیاز گیاه) و 3 تکرار در ایستگاه تحقیقات خاک و آب کرج در سال زراعی 88-1387 به اجرا در آمد. فسفر و پتاسیم بر اساس آزمون خاک در هنگام کشت و نیتروژن در سه تقسیط هنگام کشت و مراحل 4 برگی و 7 برگی مصرف گردید. نمونه­برداری برگ و قرائت کلروفیل توسط دستگاه کلروفیل­متر در مراحل مختلف رشد گیاه شامل 3، 5، 7 و 10 برگی، گل­دهی و کاکل رفتن انجام شد. بررسی نتایج نشان داد بالاترین قرائت کلروفیل­متر، درصد نیتروژن و عملکرد مربوط به تیمارهای T4 وT5  بود. در راستای توجیه اقتصادی، با توجه به اینکه تیمارهای T4 و T5 از نظر کلروفیل برگ و نیز عملکرد تفاوت آماری معنی­داری با یکدیگر نداشتند، می­توان تیمار T4 را به عنوان تیمار مصرف بهینه کود نیتروژنه مبنا قرار داد، یعنی در این تیمار، هرگاه قرائت کلروفیل متر در مراحل 7 برگی و 10 برگی به ترتیب اعداد 20/67 و 55/56 را نشان دهد، با توجه به غلظت نیتروژن برگ و عملکرد دانه، می­توان نتیجه گرفت مقدار نیتروژن مصرفی گیاه کافی بوده است. اما اگر قرائت­ها در مراحل ذکر شده کمتر از این مقادیر باشد، یعنی گیاه دچار کمبود نیتروژن بوده و در صورت عدم مصرف سرک نیتروژن، دچار افت عملکرد خواهد شد. بر این اساس، بررسی قرائت­های کلروفیل برگ در مراحل قبل تر (3 و 5 برگی) نیز می­تواند ما را در دستیابی سریعتر به نتیجه یاری نماید. بدین ترتیب که اگر عدد کلروفیل­متر در مرحله 3 برگی کمتر از 17 و در مرحله 5 برگی کمتر از 40 باشد، بیانگر کمبود بوده و برای پیشگیری از کاهش عملکرد، نیاز به مصرف سریع کود سرک نیتروژن وجود دارد. بدین ترتیب با تشخیص زود­هنگام کمبود، پیشگیری به موقع امکان­پذیر خواهد بود.

کلیدواژه‌ها