تخمین نیاز کود نیتروژن و عملکرد دانه ذرت با استفاده از کلروفیل متر طی مراحل مختلف رشد
نویسندگان
1 عضو هیأت علمی مؤسسه تحقیقات خاک و آب
2 عضو هیأت علمی مؤسسه تحقیقات خاک و آب
doi
10.22092/ijsr.2013.126258چکیده
کود نیتروژن یکی از نهادههای عمده برای تولید ذرت (.Zea mays L) میباشد. کلروفیلمتر میتواند به عنوان ابزاری مفید در ارزیابی و تخمین نیاز نیتروژنی گیاه مورد استفاده قرار گیرد. این آزمایش با هدف پیشبینی نیاز نیتروژنه ذرت، زمان تقسیط و پاسخ عملکرد دانه ذرت به مصرف نیتروژن با استفاده از قرائت کلروفیل متر انجام شد. بدین منظور طرحی در قالب بلوکهای کامل تصادفی با 5 تیمار (شاهد بدون مصرف کود نیتروژن، 50، 75 و 100 درصد مصرف کود نیتروژن مورد نیاز گیاه) و 3 تکرار در ایستگاه تحقیقات خاک و آب کرج در سال زراعی 88-1387 به اجرا در آمد. فسفر و پتاسیم بر اساس آزمون خاک در هنگام کشت و نیتروژن در سه تقسیط هنگام کشت و مراحل 4 برگی و 7 برگی مصرف گردید. نمونهبرداری برگ و قرائت کلروفیل توسط دستگاه کلروفیلمتر در مراحل مختلف رشد گیاه شامل 3، 5، 7 و 10 برگی، گلدهی و کاکل رفتن انجام شد. بررسی نتایج نشان داد بالاترین قرائت کلروفیلمتر، درصد نیتروژن و عملکرد مربوط به تیمارهای T4 وT5 بود. در راستای توجیه اقتصادی، با توجه به اینکه تیمارهای T4 و T5 از نظر کلروفیل برگ و نیز عملکرد تفاوت آماری معنیداری با یکدیگر نداشتند، میتوان تیمار T4 را به عنوان تیمار مصرف بهینه کود نیتروژنه مبنا قرار داد، یعنی در این تیمار، هرگاه قرائت کلروفیل متر در مراحل 7 برگی و 10 برگی به ترتیب اعداد 20/67 و 55/56 را نشان دهد، با توجه به غلظت نیتروژن برگ و عملکرد دانه، میتوان نتیجه گرفت مقدار نیتروژن مصرفی گیاه کافی بوده است. اما اگر قرائتها در مراحل ذکر شده کمتر از این مقادیر باشد، یعنی گیاه دچار کمبود نیتروژن بوده و در صورت عدم مصرف سرک نیتروژن، دچار افت عملکرد خواهد شد. بر این اساس، بررسی قرائتهای کلروفیل برگ در مراحل قبل تر (3 و 5 برگی) نیز میتواند ما را در دستیابی سریعتر به نتیجه یاری نماید. بدین ترتیب که اگر عدد کلروفیلمتر در مرحله 3 برگی کمتر از 17 و در مرحله 5 برگی کمتر از 40 باشد، بیانگر کمبود بوده و برای پیشگیری از کاهش عملکرد، نیاز به مصرف سریع کود سرک نیتروژن وجود دارد. بدین ترتیب با تشخیص زودهنگام کمبود، پیشگیری به موقع امکانپذیر خواهد بود.