کنترل مستند اسامی مشاهیر( امرای لشکری و کشوری) اسناد دوره قاجار موجود در آرشیو ملی ایران

نویسندگان

1 استادیار علم اطلاعات و دانش شناسی دانشگاه الزهرا

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد علم اطلاعات و دانش شناسی دانشگاه الزهرا

3 استاد علم اطلاعات و دانش شناسی دانشگاه الزهرا

doi
چکیده

هدف: هدف پژوهش حاضر، بررسی وضعیت کنترل مستند مشاهیر اسناد آرشیوی و بازنگری شیوه­نامة کنترل مستند اسامی رجال و مشاهیر اسناد آرشیو ملی ایران برای امرای کشوری و لشکری در دورة قاجار است. روش و رویکرد پژوهش: روش مورد استفاده، ترکیبیِ(کمی-کیفی) دلفی کلاسیک تعدیل شده و مطالعات کتابخانه­ای بوده و برای گردآوری داده­ها از مصاحبه و پرسشنامه استفاده شده است. جامعة پژوهش حاضر شامل دو گروه است. جامعة نخست، نام‌های امرای کشوری و لشکری است که در کتاب  شرح حال رجال ایران قرن 12و 13 و 14 هجری، نوشتة مهدی بامداد آمده است. جامعة دوم، آرشیویست­هایی هستند که با مستندسازی در حوزة آرشیو آشنایی دارند یا دارای حداقل 5 سال تجربه در این زمینه می‌باشند. یافته‌های پژوهش: در پرسشنامة مرحلة نخست،71 درصد(10 نفر) از 14 نفر اعضای پنل، بیشتر از نصف انتخاب‌هایشان ( میانه) از 60 نام، نامی غیراز نام مستند شدة کتابخانه ملی بوده است. همچنین، 20 نام  از 60 نام پرتکرار (33درصد)  کاملاً جدید بوده­اند و در 50 درصد(30 سؤال) از 60 سؤال نامی غیراز نام مستند شدة کتابخانة ملی انتخاب یا پیشنهاد شده است. در پرسشنامة مرحلة دوم، از 62درصد( 15 مقوله) از 24 مقولة به­دست آمده از تحلیل پاسخ­های تشریحی اعضای پنل، به‌دلایل و قوانینی غیراز دلایل و قوانین موجود در شیوه‌نامة مستند اسامی رجال و مشاهیر آرشیو ملی ایران در دورة قاجار اشاره کرده­اند. در پرسشنامة مرحلة سوم، 60درصد(17 قانون) از 28 قانون تأیید شده، موارد جدیدی بوده­اند که توسط اعضای پنل پیشنهاد شده‌اند. نتیجه‌گیری: با توجه به یافته­های به­دست آمده و بااستفاده از نظرات اعضای پنل دلفی، عناصر موجود در شیوه­نامة کنترل مستند اسامی رجال و مشاهیر آرشیو ملی ایران و همچنین عناصری که باید در شیوه­نامة کنترل مستند اسامی مشاهیر(امرای لشکری و کشوری) اسناد آرشیو ملی ایران در دورة قاجار بیاید، مشخص شد. همچنین، براساس عناصر پیشنهاد شده، شیوه‌نامة کنترل مستند اسامی مشاهیر(امرای لشکری و کشوری) دورة قاجار تدوین گشت. پژوهشگر پیشنهاد می­نماید آرشیو ملی ایران از طریق گام­هایی که ارائه نموده در جهت تدوین و پیشرفت شیوه‌نامة مستند اسامی مشاهیر اسناد آرشیو ملی ایران اقدام نماید.