اثر مدیریت زراعی و بافت بر برخی ویژگیهای ساختمانی خاک
نویسندگان
1 عضو هیأت علمی گروه خاک شناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلیسینا
doi
10.22092/ijsr.2013.126260چکیده
عملیات کشت با بهم زدن ویژگیهای فیزیکی ساختمان خاک را تحت تأثیر قرار میدهند. هدف از این پژوهش بررسی اثر همزمان بافت (لومرسی، CL، و لومشنی، SL) و نوع کشت (یونجه، A، و گندم، W) بر پایداری ساختمان خاک میباشد. دو شاخص پایداری ساختمان خاک شامل میانگین وزنی قطر (MWD) و مقاومت کششی (Y) خاکدانهها در دو شرایط رطوبتی هوا-خشک و رطوبت در مکش ماتریک 500 کیلوپاسکال، در سه عمق (10-0، 20-10 و 30-20 سانتیمتر) مطالعه گردید. در هر دو شرایط رطوبتی، بافت خاک و نوع کشت MWD و Y را به صورت لومرسی-یونجه> لومرسی-گندم> لومشنی-یونجه>لومشنی-گندم تحت تأثیر قرار دادند. با افزایش عمق و در نتیجه افزایش رس و کاهش ماده آلی خاک، میانگین وزنی قطر خاکدانهها کاهش ولی مقاومت کششی خاکدانهها افزایش یافت. در واقع به علت کاهش مواد آلی با عمق، مقدار MWD کاهش یافت، در حالیکه به علت کاهش شدت فرآیندهای تر و خشک شدن در عمق خاک، مقدار Y با عمق خاک افزایش یافت. در بین ویژگیهای مؤثر بر پایداری ساختمان خاک، بیشترین نقش مربوط به ماده آلی بود و پس از آن رس و کربنات کلسیم قرار داشتند. بالاترین ضریب تبیین (R2) برای رابطه Y و ویژگیهای ذاتی خاک در رطوبت هوا-خشک بدست آمد، در حالیکه برای MWD در رطوبت با مکش ماتریک 500 کیلوپاسکال حاصل شد. نتایج حاصله نشانداد که شاخصهای مورد بررسی برای بررسی اثر ویژگیهای ذاتی خاک و مدیریت های زارعی بر پایداری ساختمان خاک، مناسب میباشند.