تأثیر مدیریت مراتع بر تغییرات کربن آلی خاک و خاکدانهها در چهار منطقه استان کرمانشاه
نویسندگان
1 مربی پژوهشی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی کرمانشاه
2 استادیار پژوهشی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی کرمانشاه
3 استادیار پژوهشی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی کرمانشاه
doi
10.22092/ijsr.2013.126263چکیده
مدیریت نامناسب اراضی و تشدید بهرهبرداری از منابع سرزمین یکی از عوامل افزایش گازهای گلخانهای و گرمایش جهانی است و به همین دلیل اصلاح مدیریت بهرهبرداری از اراضی ضروری میباشد. این پژوهش در مراتع استان کرمانشاه با هدف بررسی تأثیر پنج مدیریت متداول (شامل مراتع حفاظت شده، چرای شدید، مرتع سوخته ، مرتع تبدیل شده به باغات و زراعت دیم) بر ماده آلی خاک و اندازه خاکدانهها انجام شد. نمونههای خاک از لایه 0 تا 20 سانتیمتر برداشته شد و بافت خاک، آهک کل، اسیدیته، هدایت الکتریکی و کربن آلی خاک تعیین گردید. توزیع اندازه خاکدانهها به روش الک تر در پنج گروه کوچکتر از 050/0، 050/0- 250/0، 250/0 - 1، 1- 2 و 2- 5 میلی متر انجام شد. نتایج این تحقیق نشان داد که مدیریتهای مورد اشاره بر مقدار کربن آلی و اندازه خاکدانهها تأثیر معنیدار دارد و مدیریت نامناسب اراضی مرتعی منجربه تغییر اندازه آنها به دلیل کاهش کربن آلی گردیده است. متوسط کربن آلی مراتع حفاظت شده، چرای شدید، آتش سوزی، تبدیل به باغات و زراعت دیم به ترتیب 12/3، 16/1، 61/1، 13/2 و 22/1 درصد بود. متوسط فراوانی خاکدانهای بزرگتر از 1 میلیمتر نیز در مراتع حفاظت شده، چرای شدید، آتش سوزی، تبدیل به باغات و زراعت دیم به ترتیب 85/54، 68/29، 72/34، 71/43 و 09/26 درصد بدست آمد که در مراتع حفاظت شده و تبدیل شده به باغ به طور معنیداری از سایر کاربریها بیشتر بود، زیرا ماده آلی مراتع با چرای شدید، آتشسوزی و دیمزار به طور معنیداری کمتر بوده و منجربه افزایش خاکدانههای کوچک شده که نهایتأ شرایط برای آسیب پذیری بیشتر در مقابل فرسایش را فراهم میکند.