مطالعه اثر موقعیت شیب بر خصوصیات فیزیکوشیمیایی خاک در جنگلهای پهن برگ منطقه لاهیجان
نویسندگان
1 استادیار گروه مهندسی علوم خاک دانشگاه گیلان
2 دانش آموخته کارشناسی ارشد، مهندسی علوم خاک، دانشگاه گیلان
doi
10.22092/ijsr.2013.126272چکیده
این مطالعه با هدف ارزیابی برخی خصوصیات فیزیکوشیمیایی خاک در موقعیتهای مختلف شیب در یک جنگل پهنبرگ در منطقه لاهیجان در استان گیلان انجام شد. محدوده مورد مطالعه روی واحد فیزیوگرافی کوه با سنگ مادر گرانیت انتخاب شد. محدوده مطالعاتی دارای سه یال به فاصله حداکثر 30 متر بود که نقاط مطالعاتی روی موقعیتهای مختلف شیب آنها شامل قلهشیب، شانهشیب و پایشیب انتخاب و حفر شد. موقعیت نقاط مطالعاتی بهگونهای تعیین شد که خاکهای تشکیل یافته روی موقعیتهای شیب یکسان بیشترین درجه شباهت و یکنواختی در خصوصیات را با یکدیگر داشته باشند. در این تحقیق، بافت خاک به روش هیدرومتری، جرم مخصوص ظاهری به روش کلوخه، کربن آلی به روش والکلی و بلک، نیتروژن کل به روش کجلدال، قابلیت هدایت الکتریکی عصاره اشباع خاک با دستگاه هدایت سنج الکتریکی، واکنش خاک به روش پتانسیومتری با یک الکترود شیشهای در نسبت 1 به 2 خاک به محلول کلرور کلسیم 01/0 مولار، کلسیم و منیزیم محلول به روش تیتراسیون، سدیم و پتاسیم تبادلی با دستگاه فلیم فتومتر اندازهگیری شد. ظرفیت تبادل کاتیونی خاک به روش باور (استات آمونیوم یک نرمال در پ هاش 7) و مقدار فسفر قابل دسترس به روش اولسن، و مقادیر اسید هومیک و اسید فولویک به روش انجماد خشک اندازهگیری شد. نتایج نشان داد که موقعیت قله شیب حداکثر مقادیر رس، کربنآلی، ازت کل، فسفر قابل دسترس، کلسیم و منیزیم تبادلی، پتاسیم تبادلی، ظرفیت تبادل کاتیونی، هدایت الکتریکی، اسیدهومیک و اسیدفولیک را دارا است. در موقعیت پای شیب برخی از خواص خاک شامل واکنش خاک، جرم مخصوص ظاهری و سدیم تبادلی بیشترین مقدار را داشتند. بهطورکلی خصوصیات خاکها در موقعیتهای مختلف شیب با یکدیگر تفاوت دارد. این موضوع مؤید نقش بارز موقعیت شیب در کنترل وقوع فرآیندهای خاکسازی و خصوصیات خاک است.