مقایسه اضطراب امتحان در نیمرخ‌های مختلف انگیزشی: تحلیل مبتنی بر شخص

نویسندگان

1 دانشیار گروه علوم تربیتی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه قم، قم، ایران.

2 کارشناسی ارشد مشاوره خانواده ، دانشکده علوم انسانی ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد قم ، قم ، ایران

3 دانشجو دکتری روانشناسی تربیتی، دانشگاه خوارزمی، البرز، ایران

doi
10.22091/jrim.2023.8879.1002
چکیده

عوامل فراوانی مانند انگیزش و اضطراب می‌توانند بر یادگیری دانش ­آموزان تأثیر بگذارند. دراین‌باره، شواهد نشان داده که انگیزش یکی از عوامل مؤثر و مهم در بهبود عملکرد دانش­آموزان است. پژوهش حاضر باهدف تعیین نیمرخ انگیزشی دانش­آموزان با استفاده از تحلیل مبتنی بر شخص و مقایسه‌ اضطراب امتحان با توجه به این نیمرخ‌ها انجام‌گرفته است. این پژوهش یک مطالعه توصیفی- علّی مقایسه‌ای است. جامعه آماری، دانش­آموزان پسر مقطع متوسطة دورة اول ناحیة 2 شهر قم بوده است که به روش نمونه­‌گیری خوشه‌­ای چندمرحله‌ای، تعداد 203 نفر دانش‌آموز پایۀ هشتم و نهم، مقیاس جهت‌گیری اهداف پیشرفت الیوت و اضطراب امتحان را تکمیل نمودند. برای تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS از روش تحلیل خوشه‌ای و تحلیل واریانس بهره گرفته شد. بر اساس نتایج حاصل از تحلیل خوشه‌ای، چهار خوشه انگیزش برای دانش آموزان به دست آمد: 7/15 درصد در خوشة عملکردگریزی، 5/29 درصد در خوشة‌ تبحرگرا-عملکرد گرا، 1/21 درصد در خوشة‌ بی­انگیزشی و 4/33 درصد در خوشة‌ انگیزش چندگانه قرار گرفتند. اضطراب امتحان خوشة‌ بی ­انگیزشی و عملکردگریزی بیشتر از سایر خوشه‌ها بود (001/0P<). یافته‌های به‌دست‌آمده به مسئولان حوزة آموزش کمک خواهد کرد تا با طراحی برنامه‌های مداخله‌ای تربیتی، در ارتقاء یا حفظ انگیزش دانش­آموزان، در طول سال‌های تحصیلی اقدامات مؤثری را انجام دهند.