تأثیر سیلاب و آتشسوزی بر پایداری خاکدانه: یک مطالعه موردی در خاک نهالستان لاکان در استان گیلان
نویسندگان
1 دانشیار گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه گیلان
2 استادیار گروه خاکشناسی، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان
3 دانشجوی سابق کارشناسی ارشد خاکشناسی، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان
4 استادیار گروه خاکشناسی، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان
doi
10.22092/ijsr.2013.126275چکیده
این پژوهش به منظور بررسی اثرات سیلاب و آتشسوزی بر وضعیت پایداری خاکدانه و ساختمان خاک در جنگل لاکان در استان گیلان انجام شد. نمونههای خاک از سه عمق 3-0، 6-3 و 9-6 سانتیمتری سطح خاک با سه تکرار از مناطق تحت تأثیر سیلاب، سوخته و شاهد جمعآوری شد. پایداری خاکدانه با نمایههای MWD، GMD و بُعد فرکتال حاصل از آزمایش الک خشک و تر محاسبه شد. نتایج نشان داد که در خاک سیلابی، مقدار رس و سیلت (در تمام عمقها)، کربنآلی، جرم مخصوص ظاهری و جرم مخصوص خاکدانه (در عمق اول) به طور معنیداری افزایش یافت، ولی جرم مخصوص خاکدانه (در عمق دوم) و مقدار شن (درهمهی عمقها) به طور معنیداری در مقایسه با خاک شاهد کاهش یافت. در خاک سوخته، مقدار سیلت (در عمق دوم)، مقدار جرم مخصوص ظاهری (در عمق اول) بهطور معنیداری افزایش و مقادیر رس و کربنآلی (در عمق اول)، و CEC بهطور معنیداری در مقایسه با خاک شاهد کاهش یافت. بررسی نمایههای پایداری خاکدانه نشان داد که پایداری خاکدانه در تمام عمقهای خاک سیلابی افزایش و در عمق اول خاک سوخته نسبت به خاک شاهد کاهش یافت. این وضعیت احتمالاً به علت تغییرات در مقدار رس و مادهآلی خاک بود. همچنین نمایههای پایداری خاکدانه در الک تر ارتباط بهتری با ویژگیهای خاک داشت. به طور کلی اثرات پدیدههای سیلاب و آتشسوزی بر ویژگیهای خاک کاملاً متفاوت بود و سیلاب باعث بهبود پایداری خاکدانه شد در حالیکه آتشسوزی اثرات نامطلوبی بر پایداری خاکدانه داشت.