تاثیر آموزش مبحث های آلودگی نوری بر میزان آگاهی و رفتار مغازه‌داران (تحقیق موردی شهرستان نهاوند)

نویسندگان

1 گروه آموزش محیط زیست، دانشگاه پیام نور، ایران

2 گروه آموزش محیط زیست، دانشگاه پیام نور، ایران

doi
چکیده

 سابقه و هدف: نور همواره نقش مهمی در تحول زندگی بشر داشته است، اما مسیر گسترش آن، که باید به سمت آسایش بشر باشد، گاهی با کاربرد نامناسب و بی‌جا، موجب ضرر و زیان او شده است. ایجاد روشنایی‌های بیش از حد و وجود نورهای خیره‌کننده و نورپردازی‌های غیرضروری در مرکز­های فروش به ­ویژه در بخش‌های تجاری شهر که از آن به عنوان آلودگی نوری یاد می‌شود می‌تواند سلامت مردم اعم از فروشندگان، مشتریان و رهگذران را به خطر بیاندازد، اما آنچه در این باره قابل تأمل است سطح دانش و آگاهی مردم در مورد آلودگی نوری و اثر­های زیان­بار آن است که می‌تواند سبب تغییر نگرش و رفتار شود، بنابراین در این پژوهش به بررسی" تاثیرآموزش مبحث­ های آلودگی نوری بر میزان آگاهی و رفتار مغازه‌داران( تحقیق موردی شهرستان نهاوند)" پرداخته‌شده است. مواد و روش‌ها: نوع تحقیق کاربردی و روش آن نیمه آزمایشی در قالب طرح پیش آزمون و پس آزمون برای دو گروه کنترل و آزمایش است. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه ­ای است که محقق طراحی کرده است. روایی پرسشنامه توسط کارشناسان متخصص و پایایی آن با روش آلفای کرونباخ مورد تأیید قرار گرفت. جامعه آماری، مغازه‌داران شهر نهاوند بوده است که در این تحقیق 40 مغازه‌دار و فروشنده در خیابان قیصریه نهاوند بر پایه داوری پژوهشگر گزینش شده و سپس به صورت تصادفی در قالب گروه‌های کنترل و آزمایشی گروه‌بندی شدند. پیش آزمون انجام و سپس آموزش‌ها به مدت 7 ساعت- نفر در زمینه مبحث ­های نور و الگوهای مصرف در 6 حوزه مفاهیم پایه، جنبه‌های اقتصادی، بهداشتی، ایمنی، محیط‌زیستی و اجتماعی اجرا شد. دوباره پس آزمون انجام شد. داده‌های استخراج‌شده توسط نرم‌افزار SPSS با استفاده از آزمون‌های کولموگروف- اسمیرنوف، لون، کوواریانس، t وابسته و مستقل مورد تجزیه و تحلیل آماری قرار گرفتند. نتایج و بحث: نتایج آزمون‌های تحلیل کوواریانس و t با سطح اطمینان 95 صدم نشان دادند که بین میانگین نمره­ های آگاهی و رفتار سنجی گروه آزمایش در قبل و بعد از آموزش تفاوت وجود دارد و همچنین بین میانگین نمره­ های پس آزمون آگاهی و رفتار سنجی گروه آزمایش و کنترل، تفاوت معنی‌داری وجود دارد. به طوری که نمره ­های گروه آزمایش افزایش یافته است. اندازه تاثیر آموزش برای آگاهی مغازه‌داران در حوزه‌های مفاهیم و آلودگی‌ها، اقتصادی، بهداشت، ایمنی، محیط‌زیستی و اجتماعی به ترتیب برابر 73،51،59،25،60 و 19 درصد است و همچنین نتایج آزمون تی با دو نمونه مستقل برای نمره متغیر رفتار سنجی  در حوزه­ های اجرای الگوهای رفتاری در زمینه ­های بالا، بین دو گروه آزمایش و کنترل، تفاوت معناداری (000/0) را نشان می‌دهد زیرا (p <0/05) می‌باشد. نتیجه‌گیری: براساس یافته‌های این تحقیق می‌توان نتیجه گرفت که آموزش مبحث­های نور و آلودگی‌های آن به فروشندگان می‌تواند در افزایش سطح آگاهی و تغییر رفتار آن­ها مؤثر باشد. بنابراین اطلاع‌رسانی برای افزایش دانش و سطح آگاهی عمومی و ایجاد تغییر رفتار آنان به ­ویژه در قشر فروشندگان و مغازه‌دارانی که در ساعت­ هایی از شب فعالیت دارند از اهمیت بالایی برخوردار است.