ارزیابی پایداری عملکرد دانه ژنوتیپهاینخود(.Cicer arietinum L) با استفاده از روشهای آماری پارامتری و ناپارامتری
نویسندگان
1 استادیار، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعیکهگیلویه و بویراحمد، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گچساران، ایران.
2 استادیار، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعیکهگیلویه و بویراحمد، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یاسوج، ایران.
3 دانشیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد رشت، رشت، ایران.
4 استادیار، مرکز تحقیقات و آموزشکشاورزی و منابع طبیعی لرستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، خرمآباد، ایران.
5 استادیار، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی ایلام، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ایلام، ایران.
6 استادیار، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گلستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گنبد، ایران.
doi
10.22092/sppi.2021.124607چکیده
شانزده ژنوتیپ نخود و دو رقم تجاری عادل و آزاد به عنوان شاهد در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در شرایط دیم در چهار منطقه گچساران، گنبد، خرمآباد و ایلام بهمدت سه سال زراعی (1398-1395) ارزیابی شدند. ژنوتیپهای 5، 12، 11، 17 و 4 به ترتیب بیشترین عملکرد دانه را داشتند. ژنوتیپهای 18، 16، 6 و 3 از نظر شاخصهای واریانس شوکلا (2i)، اکووالانس ریک (Wi)، ریشه خطای میانگین مربع (RMSE)، و به ترتیب پایدارترین عملکرد دانه را دارا بودند. ژنوتیپهای 16 و 18 با ضریب رگرسیون نزدیک به یک، عملکرد بالاتر از میانگین کل و کمترین مقدار انحراف از رگرسیون، ژنوتیپهایی برتر بودند. تجزیه واریانس ابرهارت و راسل اثر معنیدار برهمکنش ژنوتیپ × محیط (خطی) را نشان داد که بیانگر واکنش متفاوت ژنوتیپها در پاسخ به شرایط محیطی بود. ژنوتیپهای 4، 5، 9، 11، 12، 15، 16 و 18 ژنوتیپهای برتر از نظر شاخص عملکرد- پایداری عملکرد (YSi) بودند. بر پایه شاخص ناپارامتری TOP ژنوتیپهای 5، 12، 15، 9 و 4 برتر بودند. بر پایه شاخص برتری لین و بینز، ژنوتیپهای 12، 5، 11، 17 و 18 در کلیه محیطهای آزمایشی مطلوب بودند. در مجموع، میتوان ژنوتیپهای 4، 5 و 12 را بهعنوان ژنوتیپهای با عملکرد بالاو پایدار و مناسب برای ارزیابیدر پروژههای تحقیقی- ترویجی مدنظر قرار داد.
