بررسی میزان کارآیی قالب‌های فراداده‌ای مورد استفاده در آرشیو صدای جمهوری اسلامی ایران بر اساس نظرات کاربران سیستم

نویسندگان

1 استاد گروه کتابداری و اطلاع رسانی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تنکابن

2 دانشجوی کارشناسی ارشد کتابداری و اطلاع رسانی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تنکابن

3 استاد گروه کتابداری و اطلاع رسانی دانشگاه الزهرا (س) تهران

doi
چکیده

هدف: هدف پژوهش حاضر، بررسی قالب‌های فراداده‌ای آرشیو صدا در سامانۀ اتوماسیون تولید و پخش صدای سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران (مراکز شمال‌غرب کشور) است. روش پژوهش: روش پژوهش مورد استفاده، روش میدانی بوده و برای گردآوری داده‌ها از پرسشنامه استفاده شده است. جامعۀ پژوهش، کاربران (برنامه‌سازان و آرشیویست‌ها) شبکه‌های صدای پنج مرکز (اردبیل، ارومیه، تبریز، زنجان و مهاباد) است. یافته‌های پژوهش: با توجه به شاخص‌ها و میانۀ به دست آمده برای کارآیی قالب‌های فراداده‌ای توصیفی بخش آرشیو سامانۀ اتوماسیون تولید و پخش صدای مراکز شمال‌غرب صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، مشخص شد که میزان کارآیی فیلدهای اثر/عنوان؛ پدیدآور/تهیه‌کننده؛ خواننده/نقال؛ قاری/مداح؛ کارشناس/سخنران؛ گوینده؛ گزارشگر؛ اپراتور؛ صدابردار؛ آهنگساز؛ نوازنده؛ نوع میان‌برنامه؛ نوع موسیقی؛ مناسبت؛ زبان/گویش؛ دستگاه؛ حالت؛ طبقه برنامه؛ آخرین استفاده؛ تاریخ پخش؛ قسمت برنامه؛ مدت؛ تاریخ ورود؛ تاریخ تولید؛ مدیا و نشانی آرشیو؛ قابلیت پخش؛ و شناسۀ سامانه از نظر کاربران؛ در اندازۀ متوسطی است. همچنین با توجه به شاخص‌ها و میانۀ به دست آمده برای کارآیی قالب‌های فراداده‌ای تحلیلی بخش آرشیو سامانۀ اتوماسیون تولید و پخش صدای مراکز شمال‌غرب صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، میزان کارآیی فیلدهای موضوع، کلمات کلیدی، و توضیح و کلمات کلیدی یا نمایه از لحاظ انعطاف لازم برای جستجوی تک‌کلمه‌ای و چندکلمه‌ای سامانۀ اتوماسیون تولید و پخش صدای مراکز شمال‌غرب کشور از دیدگاه کاربران سامانۀ اتوماسیون تولید و پخش صدا در اندازۀ متوسط است. نتیجه‌گیری: فیلدهای موجود در بخش آرشیو سامانۀ اتوماسیون تولید و پخش صدا، دارای کارآیی متوسط هستند و باید تلاش‌هایی در این زمینه صورت گیرد تا این فیلدها روزآمد شده و ارتقاء یافته و هماهنگ باشند. علاوه بر این، نیاز به وجود فیلدهای پیشنهادی به طور میانگین ارزیابی شده است. به عبارت دیگر، اضافه کردن فیلدهای پیشنهادی به سامانۀ اتوماسیون تولید و پخش صدا از نظر کاربران ضروری به نظر می‌رسد. در انتها، الگوی پیشنهادی پژوهشگر، برای قالب‌های فراداده‌ای مورد استفاده در بخش آرشیو سامانۀ اتوماسیون تولید و پخش صدا ارائه شده است.