فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در این پژوهش 18 ژنوتیپ عدس در سه سال زراعی (95-1392) در شرایط دیم مناطق گچساران، ایلام و خرم‌آباد کشت ‌شدند. بر اساس تجزیه واریانس اثر اصلی افزایشی و ضرب پذیر (AMMI) اثر محیط، ژنوتیپ و برهمکنش ژنوتیپ × محیط و سه مؤلفه اصلی اول بر عملکرد دانه معنی‌دار بودند. بر اساس شاخص انتخاب همزمان (ASV)، ژنوتیپ‌های G12، G16، G8، G9 و G2؛ ssiSIPC، ژنوتیپ‌های G11، G12، G9، G2 و G7؛ ssiEV، ژنوتیپ‌های G9، G11، G2، G7 و G15؛ ssiZA، ژنوتیپ‌های G12، G9، G2، G16 و G7؛ ssiWAAS، ژنوتیپ‌های G12، G9، G16، G2 و G8 به‌عنوان برترین ژنوتیپ‌ها شناسایی شدند. نمای چندضلعی GGE بای‌پلات ژنوتیپ‌های G2 و G12 را با پایداری عملکرد بالا مشخص کرد. نمای محور تستر متوسط (ATC) نشان داد که ژنوتیپ‌های G1، G10، G18 و G12 علاوه بر پایداری عملکرد، دارای عملکرد بالاتر از میانگین کل نیز بودند. برپایه نمای بای‌پلات ژنوتیپ ایده‌آل، ژنوتیپ‌های G1، G16، G8، G18، G10، G15 و G12 ژنوتیپ‌های مطلوب‌ بودند. نمای برداریGGE بای‌پلات نشان ‌داد که محیط E1 (گچساران، 93-1392) با قدرت نمایندگی و جداکنندگی بالا می‌تواند ژنوتیپ‌های دارای عملکرد پایدار را متمایز کند. در مجموع، بر اساس نماهای مختلف بای‌پلات و شاخص‌های انتخاب همزمان بر پایه مدل AMMI، ژنوتیپ G12 برترین ژنوتیپ بود و می‌تواند نامزد نامگذاری و آزادسازی به عنوان یک رقم جدید عدس برای شرایط دیم باشد.