بررسی آلودگی فلزهای سنگین (Cd, Cu, Zn, Pb, Ni, Cr) در آب و جلبک قهوه‌ای Polycladia indica ساحل های شمالی دریای مکران

نویسندگان

1 دفتر بوم شناسی دریا، سازمان حفاظت محیط زیست، تهران، ایران

2 گروه شیلات، واحد چابهار، دانشگاه آزاد اسلامی، چابهار، ایران

3 گروه زیست شناسی دریا، دانشکده علوم دریایی، دانشگاه دریانوردی و علوم دریایی چابهار، چابهار، ایران

doi
چکیده

سابقه و هدف: اکوسیستم‌های آبى به‌ویژه دریاها و خط­ های ساحلى آن‌ها در معرض آلودگی‌های محیط زیستی مختلفى نظیر ترکیب­ های آلى و فلز­های سنگین هستند که در اثر فعالیت‌های طبیعى و بیشتر در اثر فعالیت‌های انسانى به محیط‌های آبى راه می‌یابند. این تحقیق، با هدف بررسی میزان تجمع غلظت فلز­های سنگین در آب و جلبک Polycladia indica به‌عنوان شاخص زیستی در ساحل­های شمالی دریای مکران و مقایسه غلظت آن‌ها با استانداردهای جهانی و پژوهش ­های قبلی صورت گرفته، انجام ‌شده است. مواد و روش‌ها: بدین منظور میزان جمع­ شدن فلز­های سنگین (Cd, Cu, Zn, Pb, Ni, Cr) در نمونه‌های آب و جلبک قهوه‌ای P.indica در ده ایستگاه در طول ساحل­ های شمالی دریای مکران در پاییز 1396 بررسی شد. نمونه‌های جمع‌آوری‌شده به آزمایشگاه منتقل و فلز­های سنگین توسط دستگاه جذب اتمی مورد سنجش قرار گرفت. نتایج و بحث: در نمونه‌های جلبک در کل ایستگاه‌ها عنصر روی دارای بیشترین میزان و فلز­های کروم،نیکل، مس،سرب، کادمیوم در رتبه‌های بعدی قرار داشتند. غلظت کروم در کل ایستگاه‌ها در نمونه‌های آب دارای بیشترین میزان، و فلز­های روی، نیکل،مس، سرب، کادمیوم در رتبه‌های بعدی قرار داشتند. آزمون آنالیز واریانس یک‌طرفه تفاوت‌های معنی‌داری را ازنظر غلظت فلز­ها میان ایستگاه‌های نمونه‌برداری نشان داد(05/0p <). غلظت فلز­های سنگین در نمونه‌های آب دارای میانگین پایین تری نسبت به استانداردهای جهانی بودند. همبستگی بالای بین فلز­های سنگین نشان‌دهنده نبود تنوع منبع ­های آلودگی در ساحل­ های شمالی دریای مکران و یکنواختی ترکیب ژئوشیمیایی واحدهای زمین‌شناسی ساحلی منطقه در ایستگاه‌های نمونه‌برداری است. نتیجه­ گیری: نتایج این بررسی بیانگر تمایل بالای این‌گونه جلبک در جذب فلز­های سنگین هست که به همین دلیل می‌توان این‌گونه را به‌عنوان شاخص زیستی آلاینده‌های فلز­های سنگین در ساحل­های شمالی دریای مکران معرفی کرد.