مقایسه روش‌های زمین‌آمار در تهیه نقشه پراکنش مکانی برخی عناصر غذایی در شرق استان مازندران

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری دانشگاه فردوسی مشهد

2 استادیار موسسه تحقیقات خاک و آب کشور

3 مربی دانشگاه جیرفت

4 استادیار دانشگاه جیرفت

doi
10.22092/ijsr.2013.126244
چکیده

اساس توسعه کشاورزی دقیق آگاهی از ویژگی­های‌ خاک در هر نقطه و اعمال مدیریت ویژه می­باشد. بنابراین، آگاهی از ساختار وابستگی مکانی ویژگی­های مختلف خاک در مزارع برای دستیابی به تولید بیشتر و مدیریت بهتر حائز اهمیت می­باشد. زمین آمار یکی از روش‌هایی است که امروزه برای بررسی وضعیت پارامترهای خاک به­کار می‌رود. در این تحقیق 188 نمونه خاک سطحی از شرق استان مازندران جمع‌آوری و متغیرهای کربن آلی (OC)، فسفر (P)، پتاسیم (K)، آهن (Fe)، منگنز (Mn) و مس (Cu) اندازه‌گیری گردید. همبستگی مکانی هر متغیر با نیم­تغییرنما مشخص و بهترین مدل برازش داده شده برای هر متغیر انتخاب شد. بهترین مدل‌های برازش داده شده بر نیم­تغییرنما برای متغیرهای OC، P، K، Fe، Mn، Cu، به‌ترتیب گوسی، گوسی، گوسی، نمایی، گوسی و کروی بودند. همچنین دامنه مؤثر برای همین متغیرها به­ترتیب 58، 26، 58، 5، 58 و 3 کیلومتر به­دست آمد. با استفاده از روش‌های درون‌یابی،کریجینگ معمولی، وزن­دهی عکس­فاصله (IDW) و اسپلاین (RBF) با استفاده از نرم­افزار ArcGIS درون­یابی انجام و میزان دقت نقشه پراکنش این متغیرها به­کمک معیارهای آماری دقت (MAE)، انحراف (MBE) و ریشه میانگین مربعات خطا (RMSE) محاسبه گردید. نتایج نشان داد برای متغیرهای OC،P، K، Fe، Mn، Cu، به‌ترتیب OK،OK ،OK ، RBF، IDW، OK به­عنوان بهترین روش‌های درون‌یابی شناخته شدند. همان­طور که مشاهده می‌گردد برای اکثر متغیرها روش OK در مقایسه با دو روش دیگر، روش بهتری در تخمین متغیرها در نقاط نمونه‌برداری نشده بود.