تأثیر ریزجانداران مفید خاکزی بر رشد و جذب کادمیوم توسط ذرت
نویسندگان
1 دانشجوی سابق کارشناسی ارشد علوم خاک دانشگاه زنجان
2 عضو هیأت علمی گروه علوم خاک دانشگاه ارومیه
3 عضو هیأت علمی بخش میکروبیولوژی خاک، مؤسسه تحقیقات خاک و آب کشور، کرج
4 دانشجوی سابق کارشناسی ارشد علوم خاک دانشکده کشاورزی دانشگاه ارومیه
doi
10.22092/ijsr.2013.126245چکیده
استفاده از روابط همافزایی بین باکتریهای محرک رشد گیاه (PGPR) و قارچهای میکوریز آربوسکولار (AMF) برای رشد گیاه در خاکهای آلوده به فلزات سنگین و پالایش آنها بهعنوان یک راهکار مدیریتی پایدار و اقتصادی معرفی شده است. برای این منظور یک آزمایش گلخانهای با استفاده از گیاه ذرت به صورت فاکتوریل با دو فاکتور تیمار آلودگی کادمیوم (صفر، 10، 20 و 30 میلیگرم در کیلوگرم خاک) و تیمار تلقیح میکروبی شامل بدون تلقیح (C)، تلقیح باکتریهای سودوموناس گروه فلورسنت (B)، تلقیح میکوریز گلوموس ورسیفورم (F) و تلقیح توأم باکتریها و میکوریز (BF) در 3 تکرار اجرا شد. پس از گذشت 14 هفته وزن خشک اندامهای هوایی، ریشهها، غلظت و مقدار کادمیوم در آنها اندازهگیری شدند. با افزایش سطوح کادمیوم وزن خشک اندام هوایی نسبت به شاهد کاهش نشان داد، با اینحال غلظت و مقدار کادمیوم جذب شده در اندامهای هوایی در مقایسه با شرایط بدون مصرف کادمیوم بهترتیب 8/1 و 4/1 برابر افزایش نشان داد. مقدار کادمیوم جذب شده کل از 250 میکروگرم در تیمار بدون کادمیوم به 966 میکروگرم در گلدان در سطح 30 میلیگرم در کیلوگرم کادمیوم رسید. وزن خشک کل گیاه با تلقیح ریزجانداران خاک در مقایسه با شرایط بدون تلقیح بهطور معنیداری افزایش یافت و بیشترین وزن خشک (5/27 گرم در گلدان) در تیمار باکتریهای PGPR به دست آمد و 4/3 برابر بیشتر از شرایط بدون تلقیح (1/8 گرم در گلدان) بود. تلقیح ریزجانداران محرک رشد بطور معنیداری مقدار کل جذب کادمیوم توسط ذرت را نسبت به شرایط بدون تلقیح تا 57/2 برابر افزایش داد. در میان تیمارهای میکروبی باکتریهای محرک رشد بیشترین تأثیر را بر وزن خشک و مقدار کادمیوم اندامهای هوایی داشتند. با تلقیح ریزجانداران مفید غلظت کادمیوم در برگها کاهش یافت، اما با توجه به افزایش بیوماس گیاه، منجربه تجمع بیشتر کادمیوم در گیاه ذرت شدند. با توجه به نتایج چنین استنباط میشود که تلقیح باکتریهای محرک رشد و قارچهای میکوریز بهترتیب سبب افزایش استخراجگیاهی (Phytoextraction) و تثبیتگیاهی (Phytostabilization) کادمیوم توسط ذرت گردید.