اثر کیفیت و مدیریت آب بر ویژگیهای شیمیایی خاک
نویسندگان
1 استادیار پژوهش بخش تحقیقات خاک و آب مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی اصفهان؛
doi
10.22092/ijsr.2013.126248چکیده
یکی از منابع موجود آب در مناطق خشک و نیمه خشک، آبهای شور زیر زمینی و زه آب های حاصل از زهکشی مناطق بالادست میباشد که بایستی به نحو مطلوب مورد استفاده قرار گیرد. از جمله روشهای مناسب برای کاهش اثرات شوری، اعمال آبشویی همراه با مدیریت صحیح آبیاری است. در همین راستا آزمایشی در جنوب شرق اصفهان با سه تیمار کیفیت آب آبیاری با شوریهای 7/1،9 و 5/12دسی-زیمنس بر متر (بترتیبS1، S2 و S3) به عنوان کرت اصلی، دو تیمار مدیریت آبیاری شامل کاربرد آب غیر شور با کیفیت S1 در مرحله جوانهزدن و استقرار گیاه و پس از این مرحله کاربرد سه شوری آب فوقالذکر تا پایان فصل زراعی (GU)، و آبیاری یکنواخت با کیفیت های فوقالذکر از ابتدا تا انتهای فصل زراعی (GQ) به عنوان کرت فرعی و دو تیمار بدون آبشویی و با اعمال آبشویی (بترتیب LR0و LR1) به عنوان کرتهای فرعی فرعی، در چهار تکرار به صورت طرح آماری بلوکهای کامل تصادفی در قالب کرتهای دو بار خرد شده همراه با کشت گندم در خاک با بافت رس و بمنظور بررسی اثر تیمارهای آزمایشی بر برخی خصوصیات شیمیایی خاک مورد مطالعه قرار گرفت با افزایش شوری آب آبیاری، افزایش املاح در نیمرخ خاک بخصوص در لایه سطحی خاک ایجاد گردیده است که البته با اعمال مدیریتهای کاربرد آب غیر شور در مرحله جوانهزدن و استقرار گیاه و پس از این مرحله کاربرد آب شور و اعمال آب آبشویی میزان افزایش نمک کمتر شده است، ولی همچنان خطر تجمع املاح با توجه به تبخیر سطحی زیاد و بافت سنگین خاک در منطقه وجود دارد و پایداری املاح خاک و الگوی یکنواخت توزیع نمک در خاک را به مخاطره میاندازد. به طور کلی، شوری آب آبیاری باعث افزایش روند انباشت نمک در خاک شد ولی مدیریت آبیاری و اعمال آبشویی باعث کاهش روند افزایش شوری خاک در طول فصل زراعی شد. نیز، تأثیر مدیریت آبیاری (کاربرد آب غیر شور در مرحله جوانهزدن و استقرار گیاه و کاربرد آب شور پس از این مرحله) در کاهش شوری خاک بیش از تأثیرآبشویی بود.