اثربخشی رفتار درمانی عقلانی- هیجانی بر ابرازگری هیجانی و تاب‌آوری خانوادگی در افراد در آستانه طلاق

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تخصصی مشاوره، دانشکده علوم انسانی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 استادیار گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم انسانی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

3 دانشیار گروه مشاوره، دانشکده علوم انسانی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

doi
10.22038/mjms.2025.82073.4730
چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی رفتار درمانی عقلانی- هیجانی بر ابرازگری هیجانی و تاب‌آوری خانوادگی در زوجین در آستانه طلاق انجام شد. روش پژوهش حاضر نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه گواه و دوره پیگیری دو ماهه بود. جامعه آماری پژوهش حاضر شامل زوجین در آستانه طلاق مراجعه کننده به مراکز مشاوره منطقه یک شهر تهران در فصل پاییز سال 1402 بود. در این پژوهش تعداد 17 زوج (34 نفر) با روش نمونه‌گیری غیرتصادفی هدفمند انتخاب و با گمارش تصادفی در گروه‌های آزمایش و گواه جایدهی شدند (9 زوج در گروه آزمایش و 8 زوج در گروه گواه). زوجین حاضر در گروه‌ آزمایش رفتار درمانی عقلانی- هیجانی (14 جلسه) را طی چهارده هفته دریافت نمودند. پرسشنامه‌های مورد استفاده در این پژوهش شامل پرسشنامه تعارض زناشویی (MCQ)، پرسشنامه ابرازگری هیجانی (EEQ) و پرسشنامه تاب-آوری خانوادگی (FRQ) بود. داده‌های حاصل از پژوهش به شیوه تحلیل واریانس آمیخته و آزمون تعقیبی بونفرونی توسط نرم‌افزار آماری SPSS23 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که رفتار درمانی عقلانی- هیجانی بر ابرازگری هیجانی (001/0>P؛ 62/0=Eta؛ 47/52=F) و تاب‌آوری خانوادگی (001/0>P؛ 54/0=Eta؛ 23/37=F) در زوجین در آستانه طلاق تاثیر دارد. بر اساس یافته‌های حاصل از پژوهش حاضر، رفتار درمانی عقلانی- هیجانی با بکارگیری فنونی همانند روشن‌سازی اهداف، طبقه‌بندی افکار غیرمنطقی، آگاهی از ارتباط هیجان‌ها با رفتار و اتخاذ فلسفه زندگی مبتنی بر خودپذیری می‌تواند به عنوانی رویکردی موثر در جهت بهبود ابرازگری هیجانی و تاب‌آوری خانوادگی در زوجین در آستانه طلاق مورد استفاده قرار داد.